Bellek Ve Mimarlık İlişkisi Kalıcı Bellekte Mekansal Öğeler

Abstract

Bu çalışma bellek ve mimarlık arasındaki ilişkinin varlığı üzerine şekillenmiş ve geliştirilmiştir. Farklı disiplinlerin değişik açılardan ele aldığı bir kavram olan bellek, bu çalışmada bireyin hatırladıklarının ne kadarının mekânsal olduğu, mekânın akılda kalan yönlerinin neler olduğu üzerine kurulan bir model çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bellek ve mimarlık ilişkisi bireyin yaşamında önemli yer tutan çocukluğunun geçtiği ev bağlamında incelenmektedir. Çalışmanın amacı; mekân belleğinin oluşumunu incelemek, mekân öğelerinin bellekle olan ilişkilerini değerlendirmek, bellekte kalan mekân öğelerini bulup çıkarmak olarak özetlenebilir. Bellek, algı ve ev kavramları üzerinde şekillenen araştırmanın, kalıcı belleğe girdi olabilecek mekânsal öğelerin neler olabileceğini açıklamaya yönelik bir model kurgusu içinde ele alınmasının, çalışmanın kullanılabilirliği açısından yararlı olacağı düşüncesi, çalışmanın kapsam ve yönteminin belirleyicisi olmuştur. Çalışma kapsamında önerilen model, Türkiye’nin farklı kentlerinde ve konut dokularında yaşamış, yaşadıkları yörenin önemli ailelerine mensup bireylerle çocukluk evleri üzerine yapılan görüşmeler sonucunda değerlendirilmiştir. Bu çalışma, kişinin eviyle oluşturduğu olumlu ve olumsuz deneyimlerinin belleğe kodlandığını, bu kodlamaların bellekte yer ettiğini ve belli bir zaman diliminde bellekten geri çağrılabildiğini ortaya koymaktadır.

This study is shaped and developed on the existence of a relation between memory and architecture. The concept of memory, which is treated by various disciplines from various viewpoints, is examined in this study within the framework of a model built on what part of an individual s recollection is spatial, and what aspects of a space are recollected. The childhood home where an individual lived through an important part of his life is selected as the space for relation of memory and architecture. The purpose of the study is to examine the formation of spatial memory, assess the relations of spatial elements with the memory, identify spatial elements maintained in the memory. The idea that the study being shaped on concepts of memory, perception and home should be handled in a model aimed at explaining what spatial elements might be inputs to the permanent memory would be useful for the applicability of the study is the factor that determined the scope and method of the study. The model proposed in this study is assessed by interviews with individuals who have lived in various cities and urban sites of Turkey and are from noted families of their region on their childhood homes. This model indicates that a person s negative and positive experiences with his home have been coded into the memory; such codes have been stored in the memory and could be retrieved from the memory at certain times.