Burulma Düzensizliği Olan Yapılarda Sismik İzolasyon Kullanımının Deprem Yükleri Altındaki Davranışa Olan Etkisi

Abstract

Tamamen estetiğe hitap etme arayışına yönelik olarak inşaat mühendisliği gerekliliklerinden uzak bir dizayn felsefesi ile tasarlanan yapılarda yönetmeliklerde düzensizlik olarak belirtilen esasen yapının deprem etkisi altındaki davranışının olması gerekenin haricinde olması durumu ortaya çıkmaktadır. Bu düzensizlikler arasında en yaygın olanları burulma düzensizliği ve yumuşak kat düzensizliğidir. Bu sebeple bu çalışma kapsamında bu iki düzensizlik türü içerisinde de en sık karşılaşılan tip olan burulma düzensizliği ve yatay yükler altındaki davranışında bu düzensizliği bulunduran yapıların sismik izolasyon yöntemi ile davranış bozukluğunun giderilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla öncelikle üst yapı sünekliğinin etkisinin de göz önüne alınabilmesi için üç, beş ve on katlı modeller oluşturulmuş daha sonrasında ise bu modellerin her birinde geçerli olmak üzere burulmanın olmadığı ve sırasıyla %5, %10, %20 olduğu modeller türetilmiştir. Çalışma kapsamında ülkemizde yürürlükte olan DBYBHY (2007) kullanılarak sismik izolasyonlu yapıların analizi gerçekleştirilemediğinden UBC (1997) şartnamesinden yararlanılmıştır. Sismik izolasyon yönteminin kullanılmasıyla amaçlanan avantajlar, süneklik düzeyi yüksek yapılar üretme felsefesi üzerine kurulu geleneksel depreme dayanıklı yapı tasarımı anlayışıyla tasarlanan binaların tersine toplu kütleli hareket yapan yapılar oluşturarak üst yapının rijit davranış sergilemesi fakat bunun yanı sıra göreli kat deplasmanlarının ve kat ivmelerinin sınırlandırılarak istenilen seviyelere çekilmesi olarak sıralanabilir. Bu amaçları tam manası ile inceleyebilmiş olmak için yüksek sönümlü kauçuk mesnet ve kurşun çekirdeki kauçuk mesnet olmak üzere iki tür izolatör modellenmiştir.

Since Turkey is placed on an active earthquake belt, each passing day an earthquake incident can be seen in the news. In addition to this natural status, people who have aesthetical concerns build constructions without applying civil engineering rules and needs turn this natural disaster out to be an artificial disaster. Principally, it is very easy to prevent from these irregularities yet practically ways to prevent are not implemented. Thus, this research is made for answering such questions as “Is it possible to prevent from negative impacts of torsion irregularities by seismic isolation method?” Parameters such as numbers of storey of the structure, rate of torsion irregularity, isolator type and type of earthquake exposed are taken into account in this research. Models are created on SAP2000 program. The models are divided into 3 groups according to their storey numbers, divided into 4 groups according to their irregularity amount, divided into two groups according to their support types and divided into two groups according to used isolator types. As results of comparisons the reached conclusions, top floor relative storey drifts of structures, top floor absolute acceleration values, the maximum shear force values and the maximum moment values in the top floor columns which is in line and in vertical line with the direction of earthquake loading had decreased by large amounts and the comparison results are evaluated in “Conclusions”.It is concluded that the results achieved are expected and promises the significant potential of base isolators in earthquake resistant design.