İstanbul'da deprem sonrası toplanma alanlarının kapasitelerinin ve erişilebilirliklerinin CBS yardımıyla analizi ve değerlendirilmesi

Abstract

Afetler genellikle aniden meydana gelen ve beraberinde can, mal, ekonomik ve sosyal kayıplara yol açan olaylardır. Afetin verdiği zararlar nüfus yoğunluğu, az gelişmişlik, afet bölgelerindeki kontrolsüz ve hızlı yapılaşma, güvenliksiz yapı yoğunluğu, toplumun bilinçsizliği ve afet öncesi alınmayan tedbirler nedeniyle büyük boyutlara ulaşmaktadır. Neden olduğu ağır hasarlar dolayısıyla en büyük afetlerden olan deprem yer kabuğundaki kırılmalar ve sarsmalar sonucu çeşitli hasarlar meydana getiren doğal afetlerdendir.Yerkabuğunu oluşturan levhaların birbirini ittiği zonlar deprem bölgelerini oluşturmaktadır. Levhaların hareket halinde olması nedeniyle birbirini itmesi ve levhalar arasında oluşan sürtünme katsayısının aşıldığı zamanlarda kısa zamanda sarsıntı dalgaları meydana gelmekte ve bu sırada yeryüzünde kilometrelerce uzanabilen arazi kırıkları yani faylar oluşmaktadır. Türkiye sınırları içinde Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Doğu Anadolu Fay Hattı(DAF) olması nedeniyle deprem kuşağında bulunmaktadır. En etkin deprem kuşaklarından birinin üzerinde bulunan Türkiye topraklarının %93'ü ve nüfusunun %98'i deprem etkisi altındadır. Türkiye'de gerçekleşen depremler tektonik ve sığ depremlerdir.Bu depremler derinlikleri 0-60km arasında, dar alanda hissedilen ancak büyük hasarlar bırakan depremlerdir. Geçmişte yaşanan büyük hasarlara neden olan birçok büyük deprem olduğu gibi gelecek de yaşanacak depremlerin büyük can ve mal kaybına neden olacağı öngörülmektedir. Türkiye'nin en yoğun nüfusa sahip ili olan İstanbul'da Kuzey Anadolu Fay hattı üzerindedir ve geçmişten günümüze birçok deprem yaşamakla birlikte özellikle 1900 sonrası günümüze kadar 6 üzeri 20 üzerinde deprem yaşamıştır. Deprem tehlikesiyle karşı karşıya olan İstanbul' da büyük bir depremin gerçekleşeceği beklenmektedir. Deprem gibi büyük afetlerde, afetin önlenmesi, zararların azaltılması ve afetlere etkin, zamanında ve hızlı müdahale etmek, hazırlıklı olmak amacıyla afet öncesi, anında ve sonrası gerekli tedbir ve önlemlerin alınması ve afetzedelere güvenilir yaşam çevresi oluşturmak amacıyla gerekli tüm adımları içeren sürece afet yönetimi denir.