Otoyolların Drenajı

Abstract

Bu çalışmada otoyollar için drenaj esasları, yeraltı ve yüzey suyu drenaj sistemleri incelenmiştir. Yetersiz yeraltı ve yüzey suyu drenajın sonuçları ortaya konularak Tarsus – Mersin otoyolunun bu açıdan değerlendirilmesi yapılmıştır. Ayrıca menfez girişlerinde kabarma irdelemesi hakkında bir öneri sunulmuştur. Yağışlar sonucunda oluşan yüzey sularının yarma ve dolgu şevlerinin stabilitesine ve kaplama tabakasına etkileri saptanmıştır. Otoyollarda drenaj çalışması yapılırken yeraltı ve yüzey suyunun yola etkilerinin çok iyi etüd edilmesi gerekir. Bu yüzden zemindeki su muhtevası fazlalığının nasıl çözümleneceği incelenmelidir. Zeminin kayma direncinin ve taşıma gücünün düşmesine sebep olan su muhtevasının fazlalığı istenmeyen hacim değişikliklerini kolaylaştırmaktadır. Ülkemizdeki otoyollarda menfezler, menfez içinde daha hızlı su akımı sağlanması ve temizlik ve bakım çalışmaları için 0.9 kabarma oranına göre boyutlandırılmaktadır. Bunun yerine 1.2 kabarma oranına göre boyutlandırma yapıldığında, sürüntü maddeleri için tutucu havuzlar veya menfez girişi çevresinde pereli koruma yapılarak daha küçük yani daha ekonomik kesitler yeterli olabilmektedir. Otoyollarda drenaj yapılarına karşı yıllık ve aylık periyotlarda bakım ve kontrol servis birimleri oluşturularak uzun süreli, güvenli ve ekonomik hizmet sağlanmalıdır.

In this study the principles of drainage for highways, the systems of underground and surface water drainage are analysed. An evaluation of Tarsus-Mersin Highway is done according to the consequences of underground and surface water drainage. A suggestion is indicated about the high headwater at the culvert inlet. The effects of surface flow due to rainfall to the stability of cut and fill slopes and the asphalt layer are investigated. The effects of underground and surface waters to the road platform should be well identified while studying drainage in highways. Hence, it should be analysed how to deal with the problem of exessive amount of the water. The exessive amount of the water which leads to the decrease in resistance againts slides and its bearing capacity besides the undesirable changes in soil chracteristics. In Turkey, the culvert heights are sized for the maintenance and operation of the barrel according to the 0.9 times headwater. Instead of this value, the more economic dimensions are sufficient while enabling sedimentation pools and stone protection if they are sized according to 1.2 headwater value. Longlasting, reliable and economic service should be enabled by establishing revision and control units in monthly and annual periods about drainage structure of highways.