Hazar Denizi Bölgesi Petrol-doğal Gaz İhraç Boru Hatlarının Hazar Denizi Kıyısı Ülkeleri Ve Türkiye Açısından Önemi

Abstract

Hazar Denizi, ekonomik ve biyolojik rezervlerinin önemi bakımından, dünyadaki denizler arasında ayrıcalıklı konuma sahiptir. Hazar Denizi kıyısında Azerbaycan, İran, Kazakistan, Rusya ve Türkmenistan bulunmaktadır. Sovyetler Birliği’nin dağılması ile birlikte Hazar Denizi bölgesinde, yeni mücadele alanları ortaya çıkmıştır. Yaşanan büyük mücadelenin sebebi, bölgenin zengin petrol-doğal gaz kaynakları barındırması ve bu kaynakların dünya pazarlarına ulaştırma yollarının yine bölgeden geçmesidir. Tüm alternatif enerji arayışlarına rağmen petrol ve doğal gaz, 21. yüzyılda da önemini koruyacaktır. Dünya ülkeleri, kendi menfaatleri doğrultusunda, petrol-doğal gaz rezerv bölgelerini ya da en azından ulaştırma hatlarını kendi ellerinde bulundurmak veya kontrolleri altında tutmak isteyeceklerdir. Hazar Denizi bölgesinin açık denizlerle doğrudan bağlantısının olmaması, bölge petrol-doğal gaz kaynaklarının boru hatları ile ihraç edilmesini zorunlu kılmıştır. Hazırlanan bu çalışmada, Hazar Denizi bölgesi petrol-doğal gaz ihraç boru hatlarının Hazar Denizi kıyısı ülkeleri ve Türkiye açısından önemi değerlendirilmiş, Türkiye deniz taşımacılığına etkisi belirtilmiştir. Elde edilen tüm bilgiler ışığında önemli sonuçlara ulaşılmıştır ve önerilerde bulunulmuştur.

The Caspian Sea, in terms of the importance of economic and biological reserves, has a privileged location among the world seas. There are Azerbaijan, Iran, Kazakhstan, Russia and Turkmenistan on the coast of the Caspian Sea. Areas of new challenges have emerged in the Caspian Sea region with the Soviet Union’s disintegration. The causes of the great struggle are the region’s rich oil-natural gas resources and the transportation ways of these resources to world markets passing through the region. Despite the entire search for alternative energy, oil and natural gas will remain important in the 21st century, too. World countries, through their own interests, will try to possess or keep under control of the oil-natural gas resources, or at least the transportation lines. Because the Caspian Sea region lacks direct connection to open seas, region oil-natural gas exportations are to be carried out by pipelines. In this study, the importance of the Caspian Sea region oil-natural gas export pipelines for the Caspian Sea coastal countries and Turkey is evaluated and the effect of these pipelines to Turkey maritime transportation is indicated. Significant results are reached and propositions are provided in the light of all information obtained.