Kent Yaşanabilirliğini Artıran Yaya Mekanlarının Türlerarası Ulaşım Sistemi İçinde İrdelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, yaya mekanlarının kentin yaşanabilirliğini artıran unsurlardan biri olduğunu ortaya koymak ve yaya odaklı bir ulaşım sistemi olan türlerarası ulaşım sistemi içinde yaya mekanlarının dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktır. Araştırmanın temel soruları şu şekildedir: Yaşanabilir bir kent elde etmek amacıyla ulaşım sistemleri nasıl şekillenmelidir? Ulaşım sisteminde eşgüdümün sağlanabilmesinde, aktarma noktaları dikkate alındığında, yaya mekanlarının sistem içindeki yeri nedir? Yaya mekanlarına yönelik hangi ölçütler sağlanırsa ulaşım sistemi daha güvenli ve etkin olur? Sağlanan bu ölçütler kentin genel yaşanabilirliğini de arttırabilir mi? Bu sorulardan hareketle literatür taraması yaşanabilirlik, önemli bir yaşanabilirlik ölçütü olarak ulaşım, türlerarası ulaşım sistemleri, yaya mekanlar ve yürümek kavramları üzerinden yapılmıştır. Bu amaçla alan çalışması kapsamında, İstanbul ulaşımında son dönemde yapılan yatırımlarla önemli bir aktarma merkezi haline gelen Kabataş seçilmiştir. Araştırmada Kabataş’ta oluşturulmak istenen sistem incelenerek, mevcut mekansal organizasyon içinde yaya hareketliliğinin dağılımı sorgulanmıştır. Bu sorgulamada, mekanda ulaşım sisteminin kullanıcılarıyla yapılan anketler ve mekanın fotoğraflanması teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, yapılan kuramsal çalışma ile birlikte alan çalışmasının bulguları değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme, araştırma kapsamında ele alınan sorulara yanıt oluşturmuştur. Araştırma sonucunda, yaya mekanlarının kentsel yaşanabilirliğe olan katkısı ortaya konularak, ulaşım sisteminde yapılacak düzenlemelerin hangi ölçütleri gözeterek tasarlanması gerektiği saptanmıştır.

The purpose of this study is to present that pedestrian spaces are one of those factors that increase urban livability and emphasise that pedestrian spaces should be considered within the intermodal transportation system, which is pedestrian focused. Main questions of the research are as follows: How should the transportation systems be shaped in order to obtain more livable cities? What is the importance of pedestrian spaces in the system considering the transfer centres that are vital for the integration of the system? Which criteria for the pedestrians would make the system more reliable and efficient? Could these criteria increase the general livability in the cities? Accordingly, the literature review is constructed upon the following concepts: livability, transportation as an important livability factor, intermodal transportation systems, pedestrian spaces and walking. The fieldwork of this study is selected as Kabatas, where has become an important transfer centre with the recent investments. Considering the system being constructed in Kabatas, pedestrian movements were analysed. In this analysis, questionnaires that were conducted with the users of the system, interviews and photographing techniques were used. As a conclusion, findings of the fieldwork were interpreted with the help of the literature review and answers to the research questions were given.