Melez Mekânsallaşmanın Dışavurumu: Salt Beyoğlu Ve Salt Galata

Abstract

Tarihsel kırılma noktaları ile günümüze küreselleşerek gelen İstanbul’da, yeni ihtiyaçların ortaya çıkması, değişen kültürel dokular, teknolojinin gelişmesi, göçler, ekonomik ve politik etmenlerle birlikte kent sosyo-mekânsal olarak, yeniden üretilmekte ve tüketilmektedir. Zaman ve mekân içinde kente sızan mekânsal ara durumlar, kültürlerin, gündelik hayatın değişim sürecini ortaya koymaktadır. Bu değişim süresince karşılaşmalarla oluşan, çelişkileri, çakışmaları, üst üste, yan yana, iç içe geçmeleri tespit etmek ve bu karşılaşmaların ilişkisini kent içinde gözlemleyip sorgulamak günümüze dair kesitleri geleceğe aktarabilir. Melezlik kavramsal açılımı altında, kentin üzerindeki karşılaşma anları ile ortaya çıkan ara durumları açıklamak için ele alınacak ana kriterler, zaman mekân, kültürlerarasılık ve gündelik hayatta adımlardır. Bu tez çalışmasında, melez mekânsallaşmanın varolma biçimi olarak, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti olmasıyla birlikte ‘‘kültür ve sanatın başkenti’’ olarak tanımlanan Beyoğlu’nda, 19. Yüzyıldan günümüze gelen eski eserlerin sanat ortamı olarak dışavurumuna dair incelemeler üzerinde durulmaktadır. Seçilen araştırma alanı, 2011’de Garanti Bankası tarafından kurumsallaştırılarak aynı mimar tarafından yeniden işlevlendirilen, birbirinden farklı karakterlerde caddelerde ‘‘iki bina bir program’’ mantığında mekânsallaşmış Salt Beyoğlu ve Salt Galata’dır. Araştırma alanı değerlendirmelerine zemin hazırlamak için, sanat mekânını sadece sanatın içeriği ve sergilenen mekâna indirgemeden, bulunduğu kent dokusu Beyoğlu’nun geçirdiği kırılma noktalarının güncel sanat ortamı üzerindeki etkileri, sanat mekânı ideolojileri ile karşılaşma noktaları araştırılmakta ve örneklemelerle analizleri yapılmaktadır. Tüm incelemeler doğrultusunda melez mekânsallaşmanın dışavurumu olarak, günümüzde dair eleştirel bir okuma ile ‘‘Beyoğlu Sanat Kesiti’’ ortaya konulduğu düşünülmektedir. Bu tez çalışması sadece Beyoğlu’ndaki yeni melez yapılaşmaların ötesinde, İstanbul ve metropol okumalarında holistik yaklaşıma dair ipuçları vermektedir.

İstanbul has been reproduced and consumed in socio-spatial manner by the occurrence of new requirements, changing cultural textures, developing technology, migrations and the economic and political factors and the city has been globalized through historical breaking points so far. Spatial in between situations penetrating to the city in time and space present the period of change of cultures and daily life. In this period of change detecting the conflicts, the coincides, collateral and one within the other existances and interventions and observing and questioning the interrelation of these confrontations in the city, may provide hodiernal sections. The main criteria, namely hybrid concept, which is used to explain in between situations generated by confrontation moments are space time, interculturality and the steps in daily life.In this thesis study, as the mode of existence of hybrid spaces, review of 19th century ancient monuments of Beyoğlu, which is defined as the ‘‘ capital of culture and art’’ as İstanbul being named European Capital of Culture 2010, has been emphasized as an expression of art environment.The research area has been selected is Salt Beyoğlu and Salt Galata which is institutionalized by Garanti Bank , refunctioned by the same architect and spatialized “within the logic of two buildings in one program” in the streets that have opposing characters in the year of 2011 . Within all these investigations, as the expression of hybrid spaces “Beyoğlu Art Section” is represented present critical reading. In this thesis study, beyond the new hybrid spatialisation in Beyoğlu, clues are also given about holistic approach to İstanbul and metropol readings.