Mardin Kentinin Korunması Kapsamında Surp Kevork Ermeni Kilisesi Restorasyon Önerisi

Abstract

Mardin tarihinde önemli bir yere sahip olan Ermeni nüfusu, günümüzde yok denecek kadar azalmıştır. Yaşanan siyasal ve sosyal olaylar nedeniyle şehri terkeden Ermeniler geride iki kilise bırakmışlardır.Surp Kevork Ermeni Kilisesi ve içerisinde bulunduğu arazi Mardin Ermeni Cemaati Vakfına aittir. Yapı 1979’de GEEAYK kararı ile tescillenmiştir.Tez çalışması, Surp Kevork Ermeni Kilisesi’nin günümüzdeki durumunun ayrıntılı betimlenmesini, rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerini içermektedir. Yapının günümüzdeki durumu fotoğraflar, rölöve çizimleri, malzeme ve hasar tespit analizleri aracılığıyla belgelenmiştir. Restitüsyon çalışması yapılırken analojik veriler, özgün belgeler, yapı üzerinde tespit edilen izler, eski fotoğraflar esas alınmıştır.Yapının mevcut hasarlardan arındırılarak yaşatılması ve işlevini sürdürebilmesi için çeşitli müdahaleler yapılması gerekmektedir. Bu gereklilik sadece kilise için değil bütün yerleşke için geçerlidir. Bu çalışma kapsamında yalnızca Surp Kevork Ermeni Kilisesi incelenebilmiş, yerleşkeyi oluşturan diğer hacimler kapsam dışında bırakılmıştır. Ancak yapılacak bir restorasyon uygulamasında kilisenin tek başına ele alınarak onarılması ve diğer mekanların oldukları şekilde bırakılması söz konusu olamaz. Yapının yeniden kullanımı ve restorasyonu ile ilgili alınacak kararların bütünlük içermesi gerekmektedir. En öncelikli müdahalenin malzeme sağlamlaştırması olduğu yapılan analizler sonucunda ortaya çıkarılmıştır.. Projede, yapının mimari özellikleri göz önünde bulundurularak, kilise ana mekanının konferans veya sergi salonu olarak kullanılması, yan mekanların ise ana işleve hizmet edecek servis mekanları olması önerilmiştir.

Until the twentieth century, Mardin had a significant and influential Armenian community. They had to leave their homes following the unfortunate political and social events at the turn of the century. At the moment, there are only a few Armenian residents in the city. What is left of them are two churches and a number of residential buildings.. What is left of them are two churches and a number of residential buildings. One of these two churches, Surp Hovsep is open to the Armenian community only on special occasions, while the subject matter of this thesis, Surp Kevork Armenian Church is permanently closed. Surp Kevork Church compound belongs to the Mardin Armenian Community Foundation. It is a registered historical asset since 1979 (according to GEEAYK). The foundation of the church date back to the fifth century.The aim of this thesis is to propose a conservation project and to determine the conservation and restoratiom measures that are necessary for the protection of this cultural heritage.