Modern Kapitalist Toplumlarda Mekan Üretimi

Abstract

Kapitalist örgütlenme ve sermaye, diğer her şey gibi (emek, üretim yöntem ve araçları, işin örgütlenmesi, pazarlama) mekanı da karlılığını maksimize edecek bir araç, altyapı olarak görür. Mekan araçsallaşır, nesnelleşir, niceliksel bir değere indirgenir. Mekan, kapitalist ekonominin ihtiyaçlarına, gerekliliklerine ve değişen koşullarına bağlı olarak her defasında yeniden tarif edilir, örgütlenir, gerekirse tümden yok edilir ve yerine yeni ilişkilerin ve durumların yer alabileceği ortamlar yaratılır. Kapitalist örgütlenme ve sermayenin mekan üstünde bu kadar çok belirleyiciliği varken, mekanı sadece uzamsal bir biçimleniş olarak tarif etmek yetersiz kalmaktadır. Mekanı etkileyen kapitalist üretim ilişkileri ve örgütlenme biçimlerinin neler olduğu, bu güçlerin mekanı nasıl dönüştürdüğü ve mekanı kendisine çalışma konusu dinen mimarlık disiplinini tüm bunlar karşısında kendi epistemolojisini nasıl kurması gerektiği bu çalışmanın konusudur.

Capitalistic organization of society and the Capital itself, sees space as a tool or infrastructure which helps maximization of its profit –like every other thing: labour, means of production, production techniques, organization of labour and promotion. In this respect, space is reduced to an instrumental, quantitative value. The space is always redefined, reorganized according to the needs and changing conditions of capitalistic economy. And it can be destroyed if it’s necessary, and brand new space can be created in which new relations and conditions occur. The subject of this study is to explain capitalistic production relations and organizaton forms which shape and reshape space and try to show how such forces transform the space and try to answer this final question: How and why architecture -as a discipline which is concentrated on space- should construct its own epistemology? Space can not be understood within old conception in modern capitalistic societies. Architecture should create new criteria for evaluating new spaces.