Yığma Minarelerin Dinamik Davranışları

Abstract

Bu çalışmada, genelde deprem ve rüzgar yüklerine karşı dayanıksız olan yığma minarelerin dinamik davranışları araştırılmıştır. Birinci bölümde yığma yapı malzemesinin mekanik özellikleri ve yığma yapıların analizlerinde kullanılan yöntemler bir giriş niteliğinde okuyucuya sunulmuştur. Arkasından gelen bölümde bilgisayarla yapılan modellemelerin bu alandaki uygulamaları tartışılmaktadır. Üçüncü bölüm Osmanlılar tarafından geliştirilen, yığma minarelerin yapımında kullanılan özel teknik hakkındadır. Bu teknikte kullanılan bağlantı elemanları ve yöntemin tarihsel gelişiminden kısaca söz edilmektedir. Çalışmanın dördüncü bölümünde daha ziyade Marmara Bölgesinde meydana gelen tarihi depremlerin minareler üzerindeki etkisi araştırılmış ve bu yapıların depreme dayanımı konusunda bazı sonuçlar çıkarılmıştır. Son iki kısımda ise İTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümünden bir ekip tarfından yürütülen Dolmabahçe Camisinin minareleri üzerindeki çalışmalar anlatılmaktadır. Beşinci bölümde minarelerde yapılan saha çalışması ele alınmaktadır. Bu bölümde yapı hakkında genel bilgiler ve mikro titreşim deneyi sonuçları bulunmaktadır. Altıncı bölümde ise SAP2000 programında kabuk elemanları kullanılarak oluşturulan model ele alınmıştır.Çalışma yapı için öngörülen fiziksel özellikler kullanılarak elde edilen sonuçlar verilerek sonlandırılmıştır.

In this study, the dynamic behavior of the old masonry minarets, which usually exhibit vulnerable behavior under seismic and wind loads is investigated. In the first chapter, the mechanical properties of the masonry material and the analyzing techniques used in this field are presented as an introduction. In the following section, the application of computational analyzing techniques is discussed. The third chapter of the study is about the unique construction technique of the masonry minarets that is developed by The Ottomans. In the Fourth Chapter the historical earthquakes, especially occurred in Marmara region and their effects on minarets are investigated and some remarkable conclusions on seismic vulnerability of old minarets is made. The last two chapters are based on a case study on the Dolmabahçe Mosque’s minarets, which is conducted by a research team from Department of Civil Engineering at İstanbul Technical University. The fifth chapter explains the in-situ studies performed on the minarets. A brief description of the structure and the results of micro tremor measurements are presented in this chapter. In the sixth chapter, a finite element model is proposed for the minaret using shell elements with SAP2000 program. The study is concluded with the modal analysis results of the finite element model with the proposed mechanical properties of the structural system.