Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Acil Durum Hizmetlerinin Yönetimine Yönelik Yaklaşımların Belirlenmesi: Yangın Örneği

Abstract

Hızlı nüfus artışı, kontrolsüz büyüme ve yapılaşma, doğal ve insan yapımı afetlerin neden olduğu can ve mal kaybının sürekli olarak artmasına sebep olmaktadır. Bu nedenle afet ve acil durumlarda görev alan itfaiye, ambulans, sivil savunma ve benzeri aktörlerin etkin koordinasyonu ve olaya müdahalesi öncelikli gereksinim haline gelmiştir. Afet-Acil Durum Yönetimi’nde, birlikte çalışabilir coğrafi veri, içerdiği veri kalitesine bağlı olarak zarar azaltma ve hazırlık aşamalarında, bölgeye erişimde, kurtarma çalışmalarının takibi, denetimi, çeşitli lojistik hizmetlerin yönetimi aktivitelerinde acil ihtiyaçtır. Bu anlamda Coğrafi Bilgi Teknolojileri (CBT), Afet-Acil Durum Yönetimi’nde coğrafi verinin dinamik kullanılması ile afetin zarara neden olan sonuçlarının azaltılmasına, yaşamların ve kaynakların korunmasına yardımcı olacaktır. Dolayısıyla bütüncül bir Afet-Acil Durum Yönetimi için coğrafi verinin birlikte çalışabilir yapıda modellenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, bir yangın pilot uygulaması ile, CBT destekli Afet-Acil Durum Yönetimi’nde görev alabilecek aktörler tanımlanarak, muhtemel yangın afetinin zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme aşamalarındaki aktiviteleri ve bu aktivitelerin yönetimindeki coğrafi veri ihtiyacı, birlikte çalışabilirlik esaslarına göre belirlenmiştir.

Rapid population growth, uncontrolled dilation and construction caused increasing loss of life and property continuously depending on natural and man-made disasters. Therefore, the coordination and effective response of fire, ambulance, civil defense and other actors participate in disaster and emergency situations has become a priority need. Disaster-Emergency Management (DEM) is a complex and very wide discipline that includes many actors and needs large amount of information. Geo-data, that is obtained from location-based observations and expressed as map information, is extensively used in different phases of DEM. Interoperable geo-data is urgent need for (DEM), in mitigation and preparation phases, access to the region, monitoring of rescue operations, control and management activities of various logistics services depending on the quality of data. Within this scope, Geographic Information Technologies (GIT) can help the reduction of the results of disaster that caused damage, protect lives and resources, with dynamic use of geo-data in DEM. Therefore, to provide an integrated DEM, geo-data must be modelled in interoperable structure. In this study, actors that could act in a GIT based DEM are defined, main activities in mitigation, preparation, response and recovery phases of the possible fire disaster and need of geo-data to manage these activities, were determined according to the principles of interoperability.