Firma düzeyinde sürdürülebilir büyüme

Abstract

İktisadi literatürde büyüme konusu üzerindeki araştırma ve tartışmalar çok eskilere dayanmaktadır. Büyüme bir anlamda istikrarsızlık demek olduğundan çok boyutlu problemleri de beraberinde getirmektedir. İktisadi sahada büyüme konusunda geliştirilmiş sayısız teorik yaklaşım ve modelleme çalışması mevcuttur. Firma düzeyinde büyüme kavramı ise nisbeten daha kısa bir geçmişe sahip olup, özellikle son yüzyılın ikinci yansından itibaren gelişim sürecine girmiştir. Firma büyümesi farklı yönlerden ele alınabilir. Ancak genel kabul gören büyüme, piyasada talep gören firmaya ait mal ve hizmetlerdeki artış yani satış büyümesi ve firma bünyesi üzerindeki etkileridir. Finansman teorisi çerçevesinde bakıldığında büyüme firmanın amaçlan arasında yer almaktadır. Bir firmanın hem fonksiyonel hem de üst düzey yöneticilerini yakından ilgilendiren merkezi bir sorun vardır: Firmanın finansal sağlığı da göz önüne alındığında, arzu edilen ve sürdürülebilir bir satış büyüme oram var mıdır?. Tez çalışmasında bu sorunun finansal temelleri ve soruya cevap arayan çalışmalar incelenmiş, ayrıca hisse senetleri İ.M.K.B.'de işlem görmekte olan üretime dönük 5 farklı sektörden 6' şar adet firmanın 1991-1996 dönemindeki büyüme profilleri temel finansal model kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucu varılan sonuçlar istatistik prensiplerle hipotez testine tabi tutulmuştur. Test sonucu; incelenen firmaların sürdürülebilir büyüme oranı civarında reel büyüme gösterdiklerini ortaya koymaktadır. Sürdürülebilir büyüme oranı genel yaklaşımla, bir firmanın finansal kaynaklarını tehlikeye sokmaksızın gerçekleştirebileceği maksimum satış büyüme oram olarak tanımlanabilir. Büyüme doğal olarak yatırım, dolayısı ile finansman gerektirir. Bu konuda ortaya koyulan modelleme çalışmalarının farklı varsayımları baz almaları ve bu varsayımların gerçek hayatta tüm firmalar için geçerlilik taşımaması, ayrıca büyümenin dinamik yapısı uygulama bölümünde kullanılan temel finansal modelin seçiminde belirleyici olmuştur. Çalışma sonunda varılan en önemli sonuç büyümenin her zaman maksimize edilmesi gereken bir husus olmadığıdır. Getirdiği finansal sonuçlar nedeni ile çok yüksek satış büyüme hızına ulaşan firmalar da en az büyüme sağlayamayan firmalar kadar iflas tehlikesine yakındırlar. Büyüme, bir firmayı oluşturan tüm birimlerin ortak faaliyeti ile ortaya çıkan sonuç olup, dinamik bir yapıdadır. Firmaların gerek finansal planlama safhasında ve gerekse uygulama sürecinde, sürdürülebilir büyüme konusunda geliştirilen modellerin firma yapısına en uygun olanlarını bilgisayar desteği ile kullanarak devamlı bir akış çevrimi tesis etmelerinin sayısız avantajlar sağlayacağı önemli bir netice olarak ortaya çıkmıştır.

This study is about growth and particularly about the management of growth in the business firm. Economists have long struggled with the problem in the macroeconomy. They early recognized that growth implied change, and change, some measure of instability. The history of economic thought attests to the discipline's preoccupation with growth and stabilization. That the two goals might be fundamentally at odds was a paradox eventually bridged by the exposition of models that allowed for balanced growth through an equilibrium of key variables. Although the models are aesthetically pleasing to their authors, the persistence of the conundrum in practice testifies that a final solution has not been reached, if indeed it can be. After all, growth is endemically disruptive, and stabilization implies continuity in social and economic relationships. It is argued that one of the objectives of the firm is to maximize its growth. This growth may be in terms of profits, the volume of sale, the size of the enterprise, or the rate of total productive assets. However, the firm also has several subgoals to be fulfilled that may limit its growth. As pointed out by some financial authors, the firm first must pay an acceptable rate of dividends to the stockholders and then it has to promote a high level of technical competence; finally, the firm must have sufficient internal funds available for expansion. A goal of the strategic planning process is the effective management of the firm's growth. The growth objectives can be described in terms of market share or overall growth in sales. However stated, the growth objectives should take into consideration the factors beyond and within the firm's control. Factors beyond the firm's control include macroeconomic factors. There are two categories of macroeconomic forces that may affect the firm. First, the national environment, which includes the country's level of gross national product (GNP), interest rates, and inflation rate, the efficiency of its financial system, the degree of foreign competition, and the stability of the political environment, can have a profound influence on the growth in the firm's markets during the planning period. Second, for multinational firms, the international environment can effect the growth rates of its markets. Forces whose effects management must estimate include exchange rates, trade barriers, cultural differences, and, perhaps most important, the political environment. The macroeconomic environment affects the growth of the markets in which the firm operates, whereas the microeconomic environment can affect not only the growth of the markets, but also each firm's market share. The structure of the markets is perhaps the most important microeconomic factor influencing the growth in the firm's market share and the growth of the markets in which it operates. In the economics literature market structures are characterized as either perfectly competitive, monopolistically competitive, oligopolistic, or monopolistic.