Yol - Araç Kinematiğinde Geçki Yatay Ve Düşey Geometrisinin Sademe Bakımından İncelenmesi

Abstract

ÖZET YOL - ARAÇ KİNEMATİĞİNDE GEÇKİ YATAY VE DÜŞEY GEOMETRİSİNİN SADEME BAKIMINDAN İNCELENMESİ Teknolojik gelişmelerin raylı sistem ve kara yolu araç imalatına olan etkisi her geçen gün yeni bir boyut kazanmakta ve gelişime açık olmaktadır. Bu gelişim günlük hayatta ulaşımda kullanılan hız kavramının artmasını ortaya koymuş, bununla beraber yüksek hızlı seyahat esnasında güvenlik ve konfor sorunu ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu sorunu gidermek amacıyla ulaştırma yapılarının genel tasarımında hız ve konforun artmasını sağlayan çeşitli geçiş eğrisi önerileri ile karşılaşılmaktadır. Geçiş eğrilerinin amacı yol - araç kinematiği bakımından en uygun geçki tasarımını elde etmektir. Karayolu ve demiryolu güzergah tasarımında yol - araç kinematiğini en iyi belirleyen özelliğin de “sademe” olduğu vurgulanmaktadır. Bu çalışma, Baykal (2009) da verilen boyuna sademe, yanal sademe, normal sademe ve bileşke sademe fonksiyonları kullanılarak çeşitli eğrilerin birbirlerine göre sademe bakımından incelenmesini grafikler yardımıyla göstermektedir. İncelenen modellerde 26 farklı geçki geometri modeli oluşturulmuş bu geometri modellerinde 3 farklı yatay kurb yarıçapı kullanılmıştır. Ayrıca oluşturulan bu geometri modelleri de sabit, pozitif ivmeli ve negatif ivmeli hız modelinde 3 farklı hız modeli için incelenmiştir. Sonuç olarak hazırlanan modellere ait çözümler incelendiğinde sademenin üç boyutlu olarak yol - araç kinematiğine etki ettiği görülmektedir. Bu etkinin büyüklüğünün, hız modeline ve geometri modeline bağlı olarak değiştiği hazırlanan grafiklerde gözlemlenebilir niteliktedir. Ayrıca grafikler geçki modellerini ve eğrileri birbirine göre üstünlüğünü kıyaslama şansı da sunmaktadır.SUMMARY THE ANALYSIS OF THE HORIZONTAL AND VERTICAL GEOMETRY OF THE ROAD-VEHICLE KINEMATICS IN TERMS OF CHANGE OF ACCELERATION The effect of the technological developments on rail system and vehicle manufacturig is gaining a new dimension day by day. This development displays the increase of the use of speed term in daily life, also during the high speed travelling the security and comfort problems are appeared. In order to resolve this problem, the recommendations of various transition curve providing increased speed and comfort for the overall design of transportation structures are encountered. The purpose of the transition curves in terms of the road - vehicle kinematics is to get the most appropriate alignment design. For road and rail routes design, it is emphasized that the best property that determines the road-vehicle kinematics is “change of acceleration”. This work displays the examination of the curves relative to each other in terms of change of acceleration with the help of graphs by using longitudinally change of acceleration, lateral change of acceleration, normal change of acceleration and resultantchange of acceleration functions (Baykal, 2009). Twenty six different alignment geometry models were created and three different horizontal curve radius were used for these models. Also these geometry models are examined for constant, positive acceleration and negative acceleration, three different velocity models. In conclusion, when the solutions for prepared models are examined, it is seen that the change of acceleration affects the road-vehicle kinematics in three dimensions. The change of the amount of this effect relative to the velocity and geometry model is observable in graphs. Also the graphs gives a chance to compare the superiority of the alignment models and curves to each other.