Düşsel Mekan

Abstract

Bu çalışmanın amacı soyut bir kavram olan düşsel mekanı tanımlamak ve incelemektir. Bu doğrultuda öncelikle düş ve mekan kavramları farklı bakış açılarından yaklaşılarak incelenmiştir. İnsanı merkeze koyan bir yaklaşımla, düş ve mekanın buluştuğu nokta olan “düşsel mekan” psikolojik ve öznel bir kavramdır. İmgelem ve düşlem işbirliği ile oluşur, oluşum sürecinde bilinçaltı, bilinçten daha baskındır. Üzerine düş kurulan mekanlar fiziksel olmayan bir varoluşa sahiptir. Masallarda ve efsanelerde, fantastik ve bilim kurgusal mekanlar bu kategoriye dahildir. Diğer yanda, içinde düş kurulan mekanlar yalnızca zihinde değil, fiziksel olarak da vardır. Düşsel mekan, algısal mekanın üzerine kurulur. Kişiden kişiye değişir. Düşsellik bir “değer”dir. İçinde düş kurulan mekanlarda bu değeri dört etken belirler; öykü, gizem, şaşırtıcılık ve izolasyon. Düşsel mekan kavramı, gerek tasarımda yaratıcılığı, imgelem ve düşlem gücünü arttırarak geliştirmek için, gerekse düşselliği yüksek mekanlar tasarlamayı öğrenmek için, mimari tasarım eğitiminde kullanılabilir. Yapılması gereken, beyin fırtınası gibi tekniklerle bilinçaltını açığa çıkarmak, toplumsal belleği beslemek, mekandan metine, metinden mekana çevirimler kullanarak düşgücünü zorlamaktır. Sonuç olarak düşsel mekan, mekanın strüktür-üstü atmosferidir, imgelem ve düşlem tarafından yaratılır. Bu süreçte beklentiler, deneyimler, anılar, duygular etkilidir, algısal mekanın üzerine kurgulanır, çağrışım ve bellek düşsel mekanın zengin kaynağıdır. Mekan düşün tetikleyenidir, düş mekanı değiştirir. İnsan mekanı yaratır ve üzerine düş kurar, bazen de mimar düşünü kurduğu mekanı yaratır. Mimar, üzerine düş kurulan mekandan içinde düş kurulan mekanı yaratandır da denebilir.The purpose of this study is, to identify and examine the imaginary space that is an abstract concept. The dream and space concepts have been studied from different point of views. With an approach that puts human to the center, imaginary space, which is the meeting point of dream and space, is a psychological and subjective concept. It is created by the activities of imagination and fantasy, in this process subconscious is more dominant than conscious. “Spaces to dream about”, has an existence which is not physical. The ones in the fairy tales, fantastic and science fiction spaces are included in this category. In the other hand, “spaces to dream in” do not only exist in mind, but also in physical world. The imaginary space is constructed upon the perceptual space. It can be different from person to person. Being imaginary and fantastic is a value. This value is determined by four factors in the “spaces to dream in”; story, mystery, surprise, insulation. The concept of imaginary space can be used in the architectural design education, in order to increase the creativeness, and imagination and fantasy, or to improve designing higher imaginary spaces. What must be done, is, to make subconscious be apparent by using some techniques like brainstorming etc., to support social memory, and to force imagination by trying text-to-space and space-to-text transformation. As a result, the imaginary space is the atmosphere above structure and created by imagination and fantasy. The expectancies, experiences, memories and emotions have influence on this process. The imaginary space is constructed on the perceptual one; the association and memory are the rich sources of it. Space is the one, which arouses dream and dream can change the space. Human creates space and dreams about it, and sometimes architect creates the space, which he dreams about. It can be said that, architect is the one, whose job is creating “the space to dream in” from “the space to dream about”