Işıklar dağı çevresindeki toprak erozyonunun cografi bilgi sistemi ile modellenmesi

Abstract

Bu çalışmada, bir yıl süresince, Işıklar Dağı ve çevresinde toprak erozyonu nedeniyle kaybedilen toprak miktarının boyutlarının ana hatlarıyla ortaya konması hedeflenmiştir. Yurdumuzda, nüfus artışı beraberinde gıdaya olan talebi hızla arttırmakta, her geçen gün yeni araziler tarıma açılmaktadır. Kontrolsüz yapılan tarım ve hayvancılıkla beraber, endüstriyel tesislerin ve yazlık konutların tarım alanlarına inşa edilmesiyle kendini gösteren yanlış arazi kullanımı, ayrıca ormanların tahrip edilmesi ve plansız yerleşim sonucunda, erozyon ile kaybedilen toprak miktarı her geçen gün artmaktadır. Çalışmada, ilk olarak erozyonun kısaca yapılan tanımının ardından, meydana gelişindeki etkili faktörler ve yapıcı unsurlar dikkate alınarak erozyon türleri ortaya konmuş, daha sonra erozyonu oluşturan doğal ve sosyo-ekonomik etmenler açıklanmıştır. Ardından, dünyada ve yurdumuzda erozyonun boyutları hakkında bilgi verilmiş ve aralarında bir karşılaştırma yapılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında, önce erozyon modellemesi ile ilgili günümüze dek yapılan çalışmalar üzerinde kısaca durulmuş, daha sonra çalışmada kullanılacak Morgan yöntemi açıklanmıştır. Bir sonraki aşamada, İL WIS adlı bir Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımı kullanılarak yöntemin erozyon modellemedeki başarısı test edilmiştir. Son aşamada ise, ilk olarak Işıklar Dağı ve çevresi hakkında genel bir bilgi verilerek çalışma alanı tamtilmış, daha sonra çalışmada kullanılan yöntem yine İL WIS yazılımıyla çalışma alanına uygulanmış ve son olarak elde edilen sonuçlar ortaya konmuş ve bu sonuçlara bağlı bazı öneriler getirilmiştir. Uygulamanın son safhasında güncel arazi kullanımına hızlı bir şekilde ulaşabilmek için uydu görüntüsünden faydalanılmıştır.

In this study, it is aimed to put forward the size of the amount of soil loss surroundings of the Işıklar Mountain because of the soil erosion. In our country, the demand for the food increase rapidly with the population increase. Even more land is used for the agricultural purposes day by day. Cultivation without using specific control techniques,unplanned land use, such as establishing industrial facilities or building summer houses on the agriculture land, also destroying forests and urban development without control are the fundamental factors of soil erosion. In the study, at the beginning, a general definition is given for the erosion, after that the sorts of soil erosion are explained according to the factors to cause that. Afterwards, the natural, social and economical background of erosion problem is classified and the dimensions of the soil erosion at the global and local scale is given. At the second stage of the study, the literature about the soil erosion is summarized and then the method which is used at the study; Morgan method is explained and compared with the other methods of the soil erosion literature. At the next stage, a Geographic Information System software named ILWIS is used to monitor the success of the method for the soil erosion modelling. At the beginning of the final stage, the study area, surroundings of the Işıklar Mountain is generally presented, afterwards the Morgan method is applied to the study area again with ILWIS software. Finally the results are came out and due to these results some suggestions are made. At the end of study, satellite imagery is used to reach rapidly to the actual land use classification at the study area.