Taşıtlarda Yan Çarpışma Ve Test Mankeninin Performansı

Abstract

Bu çalışmada, ilk önce Türkiye’deki ve dünyanın bazı ülkelerindeki kaza istatistiklerine yer verilmiştir. Araçların yolcu ile yük taşımasına göre ve ayrıca yük taşıma kapasitelerine göre sınıflandırılması yapılmıştır. Araçların yasal olarak onaylanabilmesi ve satılabilmesi için uyulması zorunlu bazı kriterler belirtilmiştir. Ön, yan, arkadan çarpma ve yaya ile çarpışma kaza tipleri ve bu kaza tiplerine göre geçerli olan yasal zorunluluklar incelenmiştir. Kazaları temsil eden çarpışma testlerinde kullanılan test mankenleri detaylı olarak anlatılmıştır. Önden çarpmada kullanılan test menkenleri, yandan çarpmada kullanılan test mankenleri, arkadan çarpma testlerinde kullanılan test mankenleri ayrı ayrı incelenmiştir. Test mankenleri üzerinden toplanan bazı bilgilere göre insanların kazalarda yaralanma miktarlarını tahmin edebilmek üzere belirlenmiş çarpışma yaralanma kriterleri incelenmiştir. Avrupa Birliği’ne bağlı ülkelerde geçerli olan yandan çarpma yasal zorunluluk kriterlerine göre yapılmış yandan çarpma testinin sonlu elemanlar yöntemiyle Hypermesh, M-Crash ve Radioss yazılımları ile hazırlanmış modelleri, gerçek test ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda gerçek test ve sonlu elemanlar modelinin benzerliği ve modelin güvenilirliği doğrulanmıştır. Elde edilen bu güvenilir modelde, yine sonlu elemanlar yöntemiyle modellenmiş olan test mankeni üzerinden değişik oturma pozisyonları için veriler toplanmış ve karşılaştırması yapılmıştır. Değişik oturma pozisyonları için farklı sonuçlar elde edildiği görülmüştür. Bu farklılıkların sebepleri üzerinde durulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre sonlu elemanlar yöntemi kullanmanın zaman ve maddi kazanımlarının olduğu belirtilmiştir.

In this study first, some statistical informations about accidents in Turkey and some other countries in the world are given. Classifications of vehicles according to passenger or goods carrying and according to carriage capacities are stated. Vehicle legal homologation regulations for sale permissions are stated. Frontal, side, rear and pedestrian impact modes are explained. Legal rules which are valid for these types of crash are investigated. Dummies, which are used in crash simulation tests, are explained in details. Frontal crash test dummies, side crash dummies and rear crash dummies are investigated separately. Crash injury criteria which is created by the data collected from crash test dummies are investigated. Side crash finite element model analysis which was prepared according to European Union side crash regulation by using Hypermesh, M-Crash and Radioss softwares is compared with physical tst results. Due to comparison, good correlation of test and finite element models is achieved. Trustability and similarity of finite element model with physical test is approved. In correlated analysis, dummy crash injury parameters are calculated for various seating locations of dummy in finite element model. Different crash injury results are obtained for different seating positions. Reasons of these differences are stated. According to results obtained, advantages of using finite element in terms of time and cost save are stated.