Trt Repertuarındaki Giresun Kıyı Şeridi İle İç Kesim Ezgileri Arasındaki Müzik Farklılıklarının İncelenmesi

Abstract

TRT repertuarındaki Giresun kıyı şeridi ile iç kesim ezgileri arasındaki müzik farklılıklarının incelenmesi konusunu ele alan bu çalışma, İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünün, Türk Halk Müziği Bölümünde bitirme tezi olarak hazırlanmıştır. Giresun'un tarihine, coğrafi konumuna ve bu konumu gereği folklor zenginliklerine, kültür yapısına ve bazı kavramlarına yer verdikten sonra, kendi çalışmamız olan TRT repertuarındaki Giresun kıyı şeridi ile iç kesim ezgileri arasındaki müzik farklılıklarının incelenmesine geçilmiştir. Bu inceleme edebi yapı, ritmik yapı, melodik yapı, melodik ver ritmik varyantları olmak üzere dört başlık altında ele alınmıştır. Bu ezgiler ayrı ayrı incelenip bir sonuca varıldıktan sonra ezgilerin kendi aralarında incelenmesine ve karşılaştırılmasına geçilmiştir. Yörenin edebi yapısı, ritmik yapısı, melodik yapısı, melodik ve ritmik varyantları, ayrıca melodik yapının incelenmesi sonucunda hangi makam dizelerine sahip oldukları tespit edilmiştir. Sonuçta türküler arasındaki ortak yönler ver farklılıklar bulunup şimdiye kadar araştırılmamış ver incelenmemiş olan nitelikleri ortaya çıkarılmıştır. Elde edilen sonuçlardan ortak bir model meydana getirilmiştir. Bu çalışmada, beni bu konuyu seçmeme iten nedenlerden biri, bu ilimizin hakkında yapılan araştırmaların az ve dağınık bir biçimde olmasına rağmen, Giresun il sınırları içinde tespit edilen Türk Halk Müziği eserleri üzerine araştırma, inceleme ve karşılaştırma yapılmamıştır. Bu yüzden araştırma, inceleme ve masa çalışmalarıyla sonuca ulaşmaya çalıştım. Bu tezi hazırlamamızdaki amaç, ezgilerin incelenmesinden sonra, kendi aralarındaki benzerlikleri ve farklılıkları ortaya çıkarıp Giresun yöresinin müzikal- karakterini sonuç olarak belirtmektir. VIII TRT repertuarından, tez danışmanımla birlikte seçmiş olduğum on üç (13) adet Giresun türküsünün incelenmesi sonucundaki yörede edebi yapının genelde düz mani nazım türünde olduğu, ritmik yapının 9/8'lik ölçülerde 2 + 2 + 2 + (3), 2 + 2 + 2 + (2+1) ve 2 + 2 + 2 + (1+1+1) (D) tipi ortak ritim şekli izlediği, 2 + ( 2 + 1 ) +2 + 2, 2 + ( 1 + 2 ) +2 + 2 ve 2 + (l + l +1) +2 + 2 (B) tipi ortak ritim şekli izlediği, 10/8'lik ölçülerde (1 + 1 + 1) +2 + 2 +(1 + 1 + 1) ve (1 + 1 + 1) +2 + 2 +(1+2) (A) tipi ortak ritim şekli izlediği ayrıca türkülerin kendi içlerinde değişik ritim şekillerine sahip oldukları, usûl yönünden 2/4'lük, 5/8'lik, 6/8'lik, 7/8'lik, 9/8'lik ve 10/8'lik ölçülerle çeşitlilik gösterdiği, melodik yapının hicaz, uşşak, karcığar, rast - müstezat, neva makamı dizilerinden oluşarak yörede farklılıklar gösterdiği, melodik ve ritmik varyantların, türkülerin kendi içlerinde, sık sık oluşmasına karşılık, bazı türküler arasında rastlandığı, bazılarında da rastlanmadığı genellikle la perdesinde karar verdiği, sonuçlan ortaya çıkarılmıştır.

This study prepared as graduate thesis of Istanbul Technical University, social science Institute, Turkish Folklore Music Department. Our subject is resarch of musical differences which are exist between melodies on the coast and interland of Giresun in TRT repertory. We give place historical ve geographical conditions which is based on folklore values and culture structure and some phenomenons in this study. And then we pass our main subject. This research works literaturaly, rythmic, melodic structrue and rythmic melodic variants. These melodies are researched differently and it goes to a condusion. Lastly Comparison and search among themselves. These melodies researched seperately and after the obtaining of a result. We pass the researhc and comparison of them. This study also examine region's literature, rythmic, melodic structure and melodic. Rythmic variants, more over, after the research of melodic structure we bought up regions which harmonius lines. As a result we fixed differences and similarities among folk songs. Unresarched qualities brought to light and out comes made as a common model. One of the reason that caused to choice from the aspect of me. This subject has disorganized and little knowledge, investigations about the city. In spite of this fact we don't see any working about Giresun. Because of that we try to reach a conclusion with table study. Aim of this thesis: After the search to bright to light differences and similarities among melodies. Finally we can define musical character of Giresun region. We selected 13 numbers of Giresun folk songs with my adviser and we examined them and drew a conclusion. And then we obtained the fact that region has plain short poem type of rythm: 9/8 measure 2+2+2+(3), 2+2+2+(2+l), 2+2+2+0+1 + 1) and 2+(2+l)+2+2, 2+(l+2)+2+2,2+(l+l+l)+2+2 common rythm" type follows, 10/8 measure 2+(l+l+l)+2+(l+l+l), 2+(l+2)+2+( 1+1+1), 2+0+1 +l)+2+0+2) follows common rythm type, more over it has different rythm, X from the aspect of method: 2/4, 5/8, 6/8, 7/8, 9/8 and 10/8 measure has their differences in hicaz, uşşak, karcığar, rast - müstezat, neva, harmonious. We meet to be formed of melodic and rythmic variants in some folk songs. Generally we observe them which decide to "la" curtain. We made a study on the base of obtained knowledge. Keywords : Giresun, Literature, Rythmic, Melodic, Variants. XI