Üç Boyutlu Egzoz Titreşim Modeli

Abstract

Bu çalışmada, egzoz sisteminin karakteristik özelliklerini belirlemek amacıyla üç boyutlu egzoz titreşim modeli tanıtılmıştır. Yoldan kaynaklanan titreşimlerin taşıtlar üzerindeki etkilerini incelemek titreşim testleri yapılmaktadır. Bugün yaygın olarak kullanılan test yöntemlerinde yük dataları test yollarında kaydedilmektedir. Bu datalar özellikle egzoz sisteminin gövdeye bağlantı noktalarında ve ayrıca çeşitli kritik salınım bölgelerinde bulunan çok yönlü ivmelendiricilerden ve özellikle kritik gerilme bölgelerine yerleştirilen strain gage’lerden sağlanmaktadır. Daha sonra laboratuvar şartları altında çok akslı test donanımlarında aynı zorlama şartları sağlanmaya çalışılmaktadır. Bu amaçla test yollarında egzoz elemanları ve motor üzerine kaydedilmiş cevabı elde etmek üzere iteratif prosesler uygulanmaktadır. simülasyonun başarısı iterasyon prosesine bağlı olup,sisteminin nonlineer elemanlarının etkisi arttıkça zorlaşmaktadır. Laboratuvar ve test yollarında yapılan testler zaman alıcı ve çok masraflıdır. Üç boyutlu egzoz titreşim modelinin amacı laboratuvarda ve test yollarında yapılan testlere olan ihtiyacı azaltmaktır. Matematiksel olarak yol profilinin bilinmesi ile laboratuvar ve test yollarında elde edilen aracın çeşitli kısımlarına ait transfer fonksiyonları ve güç spektrum yoğunlukları üç boyutlu egzoz titreşim modeli kullanılarak elde edilebilir.

In this study, to examine the characteristic vibration properties of exhaust system three dimension exhaust model was introduced. To examine the effects of vibrations caused by road , vibration tests are performed. In today’s most common used test methods, load data are recorded in proving grounds. These data are obtained from accelerators mounted to the points connecting exhaust system to vehicle body and from strain gages mounted on various critical tension regions. After recording data in proving grounds, in laboratory conditions on the multi rig test system, the same loads exposed to vehicle as on the proving grounds can be tried to obtain. For that reason, iterative procedure is applied in order to obtain the same response recorded on the exhaust components and motor on the proving grounds. Success of the simulation depends on iterative procedure. When the effect of the nonlinear elements of system increase, to attain successful simulation is difficult. The tests performed in laboratory and proving grounds are very expensive and time consuming. The purpose of the three dimension exhaust vibration model is to reduce the need for tests done in laboratory and proving grounds. With the knowledge of road profile by means of mathematical terms and the vehicle parameters, three dimension exhaust vibration model can be used to obtain the same transfer function and power spectral density function of vehicle’s components as in laboratory and on proving grounds.