Erzurum Merkez Köyleri Manilerinin Derlenmesi Ve Genel Olarak Değerlendirilmesi

Abstract

Mani, Türk Halk şürinin en küçük nazım biçimidir. Yedi heceli ve dört dizeden oluşmaktadır. Bunun yanı sıra beş mısralı, altı mısralı ve altıdan daha çok mısralı manilere de rastlanmaktadır.Kafiye düzeni, dört mısralı manilerde genelde (a a b a) olmakla beraber (b a b a), beş mısralı maniler (a b a b a), altı ve altıdan çok mısralı maniler (a a b a b a) şeklindedir.Erzurum merkez köyleri manilerinde en çok (a a b a) kafiye düzeni görülmüştür.(b a b a) kafiyesine göre maniler az görülmüştür.Maniler yapılarına göre; Düz mani, Doldurmalı kesik mani, Yedekli mani, Deyiş mani olarak sınıflandırılmıştır. Erzurum merkez köyleri manilerinde en çok düz mani, Doldurmalı kesik mani ise çok az görülmüştür.Konularına göre incelendiğinde sırasıyla; Sevda, Gurbet (Ayrılık), Ramazan, Mektup, Gelin-kaynana, Ağıt-Ölüm, Düğün-kına gecesi, Asker ve Bilmece manileri işlenmiştir.En çok sevda manileri kullanılmıştır. Erzurum merkez köyleri manileri, görüşme metodu ile kaynak kişilerden alınarak derlenmiştir.

Mani, is the smallest verse form in Turkish Folk Poetry. It consist of seven syllables and four lines. Beside this there are manis with five and six lines and more than six lines. The rhyme form of the manis with four lines is generally (a a b a), but there are also several manis with a rhyme form of (b a b a), manis with more than four lines have got a different rhyme form. The rhym form of manis with five lines is (a b a b a), the rhyme form of manis with six lines or more is (a a b a b a). The manis of the central villages of Erzurum is mostly (a a b a). There are not many manis told within the rhyme form of (b a b a). According to the manis structures, it can be classified as; flat (straight) manis, doldurmalı kesik mani, yedekli mani, deyiş mani. There are mostly straight manis in the central villages of Erzurum. Doldurmalı kesik mani is rarely seen in the village of Erzurum. According its theme; manis of love, manis of longing for hometown, Ramadan, letter, the bride and the mother-in-law lament-Death, wedding, soldier and manis of riddle are treated. Manis of love are the most common form. The manis of the central villages of Erzurum are collected by the method of interview and source people. Key words: Flat(Straight)mani, love manis, the method of interview.