Mimaride Bağlam Kavramı Ve Metaforik Temelli Yaklaşımlar

Abstract

Mimaride anlam, çeşitli perspektiflere açık, kişiden kişiye değişen, ayrı düzlemlerde tartışabilen melez bir kavramdır. Mimari tasarımlarda, biçimsel kurgulardan anlamsal kurgulara, işlevsel gerekliliklerden tarihi ve çevresel referanslara değin, birçok farklı ilişki kurulmaktadır. Bu karmaşık ilişkileri yorumlayabilmek, biçimsel ve kavramsal özleri bir anlamda deşifre etmeyi gerekli kılmaktadır. Bu noktada; felsefe, edebiyat ve dil biliminde sıklıkla kullanılan kavramlardan olan “metafor ve bağlam” bu tez kapsamında ilişkisel olarak irdelenmeye çalışılmıştır. Metafor ve bağlam kavramları çoğunlukla indirgemeci bir bakışla kapsamları daraltılarak değerlendirilmiştir. Kavramlarının mimariye aktarımının anlamsal olarak değerlendirilmesi tarihi süreç içerisinde günden güne önemli bir olgu haline gelmiştir. Mimarlık tarihi boyunca tartışılan bu yaklaşımlar, metaforik bağlamın sadece semboller ve analojik değerlendirmeler üzerinden yapıldığını göstermektedir. Bu durum modern sonrası dönemde metaforun gerçek içeriği kavranana kadar devam etmektedir. Mimari tasarımda sadece bağlamı veya sadece metaforu referans yapmak tek yönlü eksik bir okuma anlamına gelebilmektedir. Bu tez içerisinde iki kavramın birbirini sorgusal olarak ilişkilendirilmesi mimari nesnenin hem yerle kurduğu ilişkiyi hem de yaratının zihinsel sürecini anlamlandırması bakımında önemlidir. Mimari nesnenin metaforlar aracılığıyla kavramsal çerçeveler kurması bağlamın arka planını ve gerçekliğini anlamamızı sağlar. Aslında yeni durum ve model ilişkileri öne sürmesi, bu ilişkileri varsayması ve yeni yorum kategorileri ortaya koyması bakımından mimaride metaforik bağlam yadsınamaz bir öneme sahiptir.

The meaning in architecture is a hybrid concept discussible in separate layers and also open to different perspectives. In architectural design, many different relations are formed from formal fictions to semantic fictions, functional requirements to historic and environmental references. To interpret these complex relations makes it necessary to disclose formal and conceptual essences. In this point, metaphor and context as one of concepts used in philosophy, literature and linguistic frequently will be examined within this study due to their relations. Metaphor and context were evaluated by narrowing concepts and mostly with a reductionist view. Semantic evaluation of transfer of concepts to architecture has become a significant phenomenon gradually with in historical process. These approaches discussed during architecture history shows that metaphoric context has been made just on symbols and analogical evaluations. This situation has continued until the real content of metaphor was comprehended in postmodern period. To make reference just context or just metaphor in architectural design can mean an unilateral deficient reading. In this thesis, it is important to correlate two concepts by inquiry to interpret both mental processes of creator of an architectural object and relation established with place. To establish conceptual frames for architectural object by metaphors provides us to understand background and reality of context. In fact, metaphoric context in architecture has an undeniable importance to put forward the new situation and model relations, to assume these relations and to put new interpretation categories.