Ferulago Idaea Ve Ferulago Trojana Bitkilerindeki Sekonder Metabolitlerin İzolasyonu, Antioksidan Ve Antikolinesteraz Aktivitelerinin İncelenmesi

Abstract

Bitkiler çeşitli biyolojik aktiviteleri sebebiyle birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Aktiviteleri sayesinde tedavi amaçlı kullanılan bitkiler arasında Ferulago türleri de yer almaktadır. Ferulago türleri; bir aromatik (kokulu) çiçekli bitkiler familyası olan Apiaceae (Umbelliferae) familyasına ait bitkilerdir. Eski çağlardan beri Ferulago türleri, halk arasında sakinleştirici, sindirime yardımcı, uyarıcı ve afrodizyak olarak kullanılmaktadır. Üzerinde çalışılan Ferulago idaea ve Ferulago trojana bitkileri daha önce çalışılmamış Kaz Dağları endemiği türler olup Ferulago idaea 2000 yılında, Ferulago trojana ise 2004 yılında bilim dünyasına tanıtılmışlardır. Bugüne kadar ülkemizde ve dünyada Ferulago türlerinin daha çok uçucu yağları ve bazı aktiviteleri üzerine çalışılmıştır. Ferulago türlerinin diğer sekonder metabolitleri üzerine yapılan çalışmalar ise oldukça az sayıdadır. Bu çalışmada daha önce kimyasal olarak çalışılmamış endemik iki tür olan Ferulago idaea ve Ferulago trojana bitkilerinin diklorometan ve metanol ekstreleri hazırlanarak, taşıdığı sekonder metabolitler çeşitli kromatografik yöntemlerle izole edildikten sonra saflaştırılmıştır. Saf bileşiklerin yapıları spektroskopik yöntemlerle (NMR, kütle, UV) aydınlatılarak, bu bitkilerin gerek ekstreleri, gerekse saf bileşikleri antioksidan ve antikolinesteraz aktiviteleri incelenerek ilaç olma potansiyellerinin araştırılması amaçlanmış ve çalışmalar bu yönde gerçekleştirilmiştir.

Plants are used for many disease treatments by their biological activities. Ferulago species take place in these biologically active plants. Ferulago species belong to one of the aromatic flowering plants families, Apiaceae (=Umbelliferae). Since ancient times Ferulago species have been traditionally used as sedative, digestive, stimulative and aphrodisiac. Ferulago idaea and Ferulago trojana, which have not been studied yet chemically, are endemic to Mount Ida, Ferulago idaea was first identified in 2000 and Ferulago trojana was first identified in 2004. So far, in Turkey and as well as in the world Ferulago species have been studied mostly for their essential oils and some activities. There is a limited number of studies for other secondary metabolites of Ferulago species. In this study, dichloromethane and methanol extracts of the two endemic species Ferulago idaea and Ferulago trojana, were isolated with different chromatographic methods for their secondary metabolites and then they were purified. Pure compounds were elucidated with spectroscopic methods (NMR, Mass, UV). Extracts and pure compounds were investigated for their antioxidant and anticholinesterase activities to have potential to be used in pharmacy.