1253 Sohu Deresi Fındıklı Araştırma Havzasına Jeomorfolojik Anlık Birim Hidrograf Uygulamaları

Abstract

Bu çalışmada, Sohu Deresi Fındıklı Araştırma Havzasının ana akarsu parçaları ve yaz aylarında kuruyan akarsu parçaları eklendikten sonra oluşan iki farklı konfigürasyonu üzerine üç farklı jeomorfolojik anlık birim hidrograf uygulaması yapılmıştır. Bu yaklaşımlardan ilki olan Genelleştirilmiş R-V uygulamasında havza üzerine etkiyen anlık ve üniform yağışın havza çıkışına ulaşmadan önce takip ettiği akarsu parçalarında harcadığı zamanı ifade eden tutulma zamanı, yağışı oluşturan parçacıkların olası geçiş yolları kullanılarak belirlenmiştir. Geçiş yolu olasılıkları belirlenerek havzanın jeomorfolojik anlık birim hidrografını ifade eden havza tutulma zamanı olasılık yoğunluk fonksiyonu bulunmuştur. Uygulanan bir diğer yaklaşım olan Lineer Öteleme yaklaşımında havza üzerine etkiyen anlık ve üniform yağışın havza çıkışına varış zamanlarının olasılık yoğunluk fonksiyonu havza çıkışından itibaren akarsu ağı boyunca dallanan linklerinin dağılımı yardımıyla bulunmuştur. Üçüncü ve son yaklaşım olan Difüzyon Ötelenmesinde daha önce geniş ve dikdörtgen bir kanaldaki tek boyutlu akışın havza çıkışında oluşturacağı hidrolojik davranışı veren formüller, akarsudaki dallanmayı ifade eden fonksiyonlarla birlikte hesaplanarak jeomorfolojik anlık birim hidrograf elde edilmiştir. Üç farklı yaklaşımın sonucu bulunan jeomorfolojik anlık birim hidrografların birbirleriyle yeterli derecede uyuşmadığı görülmüştür.

In this study three different geomorphologic instantaneous unit hydrograph approachs are applied on Sohu Stream Fındıklı Research Basin for two different channel network configuration; first, only for main streams and then for main streams and dried streams together. For the first one of these approachs, Generalized R-V Approach, it is aimed to find the time spent on stream (holding time) and on overland collection regions, with the help of the probable path of particles before the rainfall reaches to the outlet of the basin. The probability density function (geomorphological unit hydrograph) of the inspected basin has been calculated by the path probability parameters. For the second approach, Linear Routing Approach, the probability density functions of arrival time of the rainfall to the outlet of the basin have been found by using the distribution of the links through basin. For the last approach, Diffusion Routing Approach, geomorphologic instantaneous unit hydrograph have been found by using the formulae of hydrologic response at the outlet of the basin for one dimensional flow in wide and rectangular channels. It has been obtained that geomorphologic instantaneous unit hydrographs found by these approachs are not close enough.