Neoliberal Kentleşme Dinamikleri Çerçevesinde Tarihi Çevrenin Sürdürülebilirliği: Sürdürülebilir Kentsel Koruma Modeli

Abstract

Araştırma, neoliberal kentleşme dinamikleri çerçevesinde tarihi çevrenin sürdürülebilirliği problemine odaklanmaktadır. Yirmibirinci yüzyılda neoliberal kentleşme dinamikleri çerçevesinde tüm kentlerde tarihi çevrelerin, koruma çabalarına karşıt olarak ortaya çıkan değişim ve dönüşüm taleplerinin tartışma odağı haline gelmesiyle sürdürülebilirliğin dahi sürdürülebilirliğinin tartışıldığı bir süreçte, tarihi çevrenin sürdürülebilirliğinin tarihi çevrenin bu yeni düzene nasıl adapte olduğunun yanında küreselleşmenin tarihi çevre üzerindeki etkilerini nasıl kontrol edeceğine bağlı olduğu görüşünü savunmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın amacı, holistik bir sistem yaklaşımı ile neoliberal kentleşme dinamikleri çerçevesinde tarihi çevrede kültürel mirasın korunarak yaşayabilirliğinin sağlanması gereksinimi, sosyo-kültürel ihtiyaçlar ve ekonomik çıkarlar arasında dengeyi sağlamak üzere sürdürülebilirliği, kentsel korumanın yönetiminde bir ilke kabul ederek, sürdürülebilir kentsel korumanın uygulanabilirliğinin sağlanması için gerekli başarı ölçütlerini tanımlamaktır. Safranbolu (Karabük) ve Beypazarı (Ankara) tarihi yerleşmeleri ampirik kanıt sunmak üzere çalışma alanları olarak seçilmiştir. Araştırmanın, değişen politik ve ekonomik süreçler çerçevesinde genellikle gözardı edilen küçük ve orta ölçekli tarihi yerleşmelere ve sürdürülebilirliğin tarihi yerleşmelerde uygulanabilirliğine dikkat çekmesi; tarihi çevrenin sürdürülebilirliğinin planlama ve karar-alma süreçlerinde analitik olarak yorumlanmasını ve değerlendirilmesini sağlayan bütünsel kuramsal ve kavramsal altyapı sunması; yöntem ve göstergeler belirlemesi bakımından kentsel koruma disiplininin gelişiminde stratejik yaklaşımların benimsenmesine katkı sağlayacağı savunulmaktadır.

The research focuses on the sustainability of historic environment within the context of neoliberal urbanization dynamics. The historic environments, in the twentyfirst century, have become a center of change and transformation demands that emerged as an opponent to conservation efforts. In this process, when even the sustainability of sustainability is under discussion, the research advocates the view that sustainability of historic environment is subject to the way historic environment adapts into this new order as well as the way it controls the effects of globalization on historic environment. Within this scope, the aim of the research is to define the success criteria in facilitating the applicability of sustainable urban conservation through a holistic system approach within the context of neoliberal urbanism by adopting sustainability as a principle in the management of urban conservation to ensure a balance in historic environment between the necessity to cultural heritage conservation, socio-cultural needs and financial interests. The experiences of Safranbolu (Karabük) and Beypazarı (Ankara) are highlighted as empirical evidence. It is suggested that the research will contribute in drawing attention to small and medium-size historic settlements which have usually been ignored throughout changing political and economical processes and that of the applicability of sustainability in historic settlements; in providing a holistic theoretical and conceptual framework enabling analytic interpretation and evaluation of the sustainability of historic environment throughout planning and decision-making processes; in adopting strategic approaches towards the development of urban conservation discipline by detecting methodology and indicators.