Türkiye De Alışveriş Merkezlerinin Gelişimini Etkileyen Kentleşme Kriterleri Üzerine Bir Değerlendirme

Abstract

Türkiye’de perakendecilik sektörü hızla büyüyen bir sektör haline gelmiştir. Gayrimenkul sektörünün önemli bir parçası olan alışveriş merkezleri (AVM) perakende pazarının da önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Türkiye’de AVM yatırımlarının artış göstermesinde ekonomide yaşanan istikrar ortamı, AVM pazarındaki arzın yetersizliği, genç ve dinamik nüfus büyüklüğü, gelir düzeyinde yaşanan artış, diğer ülkelere göre yatırımlarda daha yüksek getiri oranlarının sağlanması sayılabilir. AVM’leri öneminin son yıllarda ülkemizde artmasıyla, yatırımlar da ivme kazanmıştır. Bu çalışmada, AVM gelişimini etkileyen kentleşme kriterleri ve bu kriterlerin ne ölçüde etkilediği araştırılmıştır. Bu amaçla AVM gelişimini etkileyen kentleşme kriterlerinden; nüfus, kişibaşı GSYİH, kişibaşı tüketim harcamaları, kişibaşı ithalat, kişibaşı ihracat, onbin kişi için araç sayısı, işsizlik oranı ve toplam kredi kartı sayısı verileri bağımsız değişken, AVM toplam kiralanabilir alan büyüklüğü bağımlı değişken alınarak SPSS aracılığıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Analizde Türkiye geneli için 1990-2007 yılları arası verileri kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre AVM gelişimini etkileyen kentleşme kriterleri sıralamasında ilk sırayı kişibaşı tüketim harcamaları, ikinci sırayı kişibaşı GSYİH, üçüncü sırayı ise nüfusun aldığı tespit edilmiştir.

Retail sector has been growing rapidly in Turkey. Shopping centers are the important component of the retail market which is fundamental in real estate. The reasons of increasing number of shopping center investments in Turkey are; the economic stability, lack of shopping center supply, a large number of young population, accretion of consumer profile, large amount of invesment revenue compare to other countries. The investments has been accelerated through the shopping centers’ magnitude in the country. In this study, the urbanization criteria which and how effects the evolution of shopping centers is analysed. For this intent; multi regression analysis has been made by number of population, number of gross domestic product (GDP) per person, amount of consumption per person, amount of exportation per person, the number of vehicle for ten thousand people, unemployment rate and total number of credit cards as independent variable; size of leasable area of shopping centers as a dependent variable through SPSS. The data of the years 1990-2007 for Turkey has been studied on. The main urbanization input for shopping center’s development is determined number of gross domestic product (GDP) by the analyse. The second fundamental is amount of consumption per person and the third one is number of population.