Döviz Kuru Rejimi Tercihinin Döviz Krizlerindeki Rolü

Abstract

Ülkelerin farklı özelliklerinin döviz kuru rejimi tercihlerine etkisini anlamak için kapsamlı bir literatür gelişmiştir. Finansal, ticari ve politik unsurların kur rejimi tercihi üzerinde etkisi olmaktadır. Döviz kuru rejimi tercihi aynı zamanda çok boyutludur; farklı etkenler bir araya gelerek ülkelerin rejim tercihlerini belirlemektedir. Bu nedenle, karakteristikleri farklı olan ülkelerde, benzer konularda aynı rejim politikası farklı sonuçlar üretebilir. Döviz kuru rejimi tercihinin dışsal olarak görülmesinin ve rejimlerin bazı hedefleri gözeterek ama ülkelerin başka özelliklerinin etkilerini dikkate almadan uygulanmalarının sonuçları döviz krizleri olabilmektedir. Döviz krizleri literatüründe döviz kuru rejimi geliştirilen modellerin bir unsuru olmuş, krizler üzerindeki bazı etkileri tespit edilmiştir. Bu çalışmada ise 1970 sonrasında ve 2007 yılına kadar olan dönemde yaşanan krizlerde döviz kuru rejimi tercihinin rolünün ne olmuş olduğu ampirik olarak araştırılmaktadır. Döviz krizlerinin ve döviz kuru rejimi tercihinin doğrusal olmayan ve çok boyutlu karakterleri dikkate alınarak, parametrik olmayan bir yöntem olan, Sınıflandırma ve Regresyon Ağaçları kullanılmıştır (Breiman ve diğ. 1984). Rejim sınıflandırmaları Reinhart ve Rogoff (2004) de facto sınıflandırma verilerine dayanmaktadır. Kriz dönemleri bir döviz piyasası baskı endeksi ile (Eichengreen ve diğ. 1995) ile tespit edilmiştir. Önce kriz olmayan dönemlerde kur rejimi tercihinin ülke özelliklerine göre ne şekilde oluştuğu belirlenmiş, sonra, kriz dönemleri örnekleminde aynı özelliklere sahip ülkelerin farklı rejim tercihlerinde bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Sonuçlar kriz yaşayan ülkelerin kur rejimi tercihlerinin kendileri ile aynı özelliklere sahip olmalarına rağmen kriz yaşamamış ülkelerden ayrışacağı hipotezini desteklemektedir.

There is a comprehensive literature developed in order to understand the effects of the countries? characteristics on their exchange rate regime choices. It has been revealed that financial, political and trade related factors affect the regime choices of the countries. Moreover, exchange rate regime choice is multi-dimensional; different factors interact and determine the regime choice. Thus, same problems and goals may produce different results with the countries those have different characteristics. Treating the exchange rate regime choice as it is exogenous and undermining the role of the other characteristics of the countries may lead to currency crisis. In the currency crisis literature, exchange rate regimes have several roles in the models explaining currency crisis. In this thesis, what has been the role of exchange rate regime choices in the currency crisis in the period between the years 1970 and 2007 will be investigated empirically. Taking the multidimensionality and the non-linear character of the exchange rate regime choice and the currency crisis into account, a non-parametric method, Classification and Regressions Trees is used (Breiman et al., 1984). Regime classification data is based on Reinhart and Rogoff (2004) de facto classifications. Crisis and tranquil samples are derived by an exchange market pressure index (Eichengreen et al.,1995). Firstly, how the exchange rate regimes formed with the country characteristics in the tranquil periods are determined and then if the countries with the same characteristics in the crisis sample were following different regime choices is investigated. The results support the hypothesis that the countries faced currency crisis were following different regime choices than the countries did not face crisis, however they were in similar characteristics.