Tbm Tasarım Parametreleri Arasındaki İlişkilerin Araştırılması Ve Buna Bağlı Olarak İki Büyük Çaplı Tbm Projesinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, 329 adet tünel açma makinesi (TBM) içeren bir veri tabanı oluşturulmuş, TBM’lerin tasarım parametreleri ve bu parametrelerin birbirleri ile olan ilişkileri incelenmiş, istatistiksel verilerden yola çıkarak tasarım parametrelerinin belirlenebilmesi için yeni hesaplama modelleri geliştirilmiştir. Tasarım parametreleri arasındaki ilişkilerin teorik konseptler ile bağlantılarının ortaya koyulabilmesi amacıyla, literatürde bulunan ampirik hesaplama yöntemleri irdelenmiştir. Çalışmada ayrıca ülkemizde büyük çaplı TBM kullanılan iki proje, Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi 26 Numaralı Tünel ve Kargı Barajı - Hidroelektrik Santrali Projesi, incelenmiş, bu projelerde kullanılan TBM’lerin performans analizi yapılmış, kazı sırasında karşılaşılan problemlerin nedenleri ve çözümleri üzerinde durulmuştur. Veritabanından elde edilen istatistiksel verilerin, literatürde TBM tasarımı için kullanılan ampirik formüller ile benzer sonuçlar verdiği, TBM tasarımının birçok parametreye bağlı olduğu ve doğru TBM tasarımı veya TBM seçimi yapılabilmesi için tünel güzergahındaki jeolojik koşulların detaylı olarak belirlenmesi gerektiği görülmüştür.

In this study, a database, which includes 329 tunnel boring machines (TBM) is created, TBM design parameters, the relationships between these parameters are investigated statistically and new TBM design parameter calculation models were created. Theoretical and empirical concepts for TBM design parameter calculations suggested by different sources are reviewed. Design parameters and performance of two large diameter TBMs from Turkey, which are used in Ankara-Istanbul High Speed Railway Project Tunnel No. 26 and Kargı Dam and Hydropower Project, are analyzed. The TBMs’ design parameters and statistical evaluations are compared, the relationship between the problems, faced during projects, and TBM selection are investigated. The findings of the study showed that the statistical models and the empirical models given on literature give similar results and to make a proper TBM design geology on the tunnel alignment should be investigated in detail.