Konut Kariyerini Etkileyen Faktörler Ve Konut Talebini Açıklamaya Yönelik Kavramsal Bir Model

Abstract

Konut çalışmaları, sosyal, ekonomik, politik, demografik bağlamda birbirleri ile etkileşim içinde olan farklı konu alanlarını içermektedir. Konut talebinin açıklanmaya çalışılmasında konut kariyeri kavramını kullanarak konuya yaklaşılması, kavramın çok boyutluluğu açısından tercih edilmiştir. Hane halkı kaynakları, kaynaklara ulaşım, organizasyon ve kurumlar, konut mülkiyeti, konutların fiziksel durumu gibi konuları içinde barındıran kavram, hane halkı hareketliliği ve hane halkı yaşam döngüsü arasında bir ilişki kurmaya yardımcıdır. Farklı hane halklarının yaşamlarının farklı dönemlerindeki konut taleplerini incelemede ve anlamada yol göstericidir. Bu çalışmada hanehalkı ve konut pazarı dinamiklerinin bütünleşik modelini geliştirerek, konut talebinin nasıl yönlendiği ve değiştiğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Model, kentsel alan içinde hanehalkı ve nüfus dinamikleri, ekonomik ve politik gelişmeler, konut talebi davranışı, konut hareketliliği ve hane halklarının konut kariyerleri değişimini bir bütün olarak ele almayı amaçlamaktadır. Bu amaçla kapsamlı bir literatür araştırması ve İstanbul ili çerçevesinde bir alan çalışması yapılmıştır. Alan araştırmasında, nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme tekniği ve görüşme formu yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma sonucu oluşturulan genel temalar ve önermeler yardımı ile model geliştirilmiştir. Analiz sonucunda ortaya konan bulgular, hane halklarını etkileyen faktörler göz önüne alındığında, çevre, toplumsal, mekânsal bağlamlarla birlikte aileye ve kişiye özgü özelliklerin ve yaşam biçiminin iç içe geçtiğini göstermektedir. Bulguların bir kısmı literatür ile uyum içindeyken bir kısmı literatürde yer alan bulguları desteklememektedir. Bunun yanında alan çalışmasından çıkan ve literatürde yer almayan bulgulara da ulaşılmıştır.

So far, housing has been studied by many different perspectives and diversified approaches. Housing studies include different areas which influence each other socially, politically, economically and demographically. While explaining housing demand, the term of ‘housing career’ is used preferentially since it is a multi-dimensional concept. The concept which includes topics such as resources, access to resources, organizations, housing tenure, physical situation of the dwellings, location and cost enables to build up a connection between mobility and life-cycle of households. It helps to understand and analyse housing demands of different households at different life-cycle stages. Studying housing careers of households is also affective in displaying how housing demand is directed and changed. In this study, the objective is to find how housing demand is changed and directed by developing an integrated and interdisciplinary model of households and housing market dynamics. The model aims to deal with household dynamics in an urban area by taking into consideration economic, political and social developments, housing demand behaviours simultaneously. To this end, a comprehensive literature review was carried out, and a field study was performed within Istanbul. The field study was built on qualitative research approach. The model was developed with the help of the general themes and hypothesises formed according to research. The findings of the research show that the characteristic of the person, family life-cycle and social, spatial contexts are integrated with each other. While some of the findings of the research are in accordance with the findings of housing literature some are not. Furthermore some new findings were also found besides the ones covered by the established literature.