Mobil Telefonlardaki Kişiselleştirme Tercihleri:ergenler Arasında Cinsiyet Farklılıkları Üzerine Bir Vaka Çalışması

Abstract

Yapılan son çalışmalarda, endüstriyel tasarımda kişiselleştirme çağının başladığından sıkça bahsediliyor. Bu çalışmalarda yeni teknolojiler, artan rekabet ve tüketicinin seçimiyle yapılan ürün özelleştirmelerinin öneminden söz ediliyor. Kitlesel kişiselleştirmelere uygun başarılı yapılar tasarlayabilmek için, kişiselleştirmeyle ilgili tüketici güdülerini dikkate alınması gerekmektedir. Bu noktada, daha fazla tüketici araştırmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Tüketici araştırmalarıyla elde edilen veriler hâlâ yeterli doygunluğa ulaşmadıysa da pazardaki özelleştirilmiş ürünlerin sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Yapılmış tüketici araştırmalarının çoğu alış veriş tutumlarıyla ilgilenmektedir. Oysa arzulama, edinim, tüketim ve elden çıkarma tutumları da tüketici davranışlarını anlamak konusunda değerlidir. Bunun yanında, araştırmaları yaş, kültür ve cinsiyet faktörlerine göre çeşitlendimek anlamlı örgülerin anlaşılmasında yararlı olacaktır. Bu çalışmada, röportaj esasına dayalı, hem seçmeli hem de açık uçlu sorularla hazırlanmış bir anket hazırlandı. Anket, 16 ve 17 yaşlarındaki 20 kız ve 24 erkek lise öğrencisi tarafından dolduruldu ve katılımcılarının mobil telefonlarının görüntüleri kaydedildi. Katılımcı özellikleri belirlenirken sosyo ekonomik ve eğitim seviyeleri homojen tutuldu ve kişiselleşme ihtiyacı daha yüksek olacağı için adolesan tüketiciler seçilmiştir. Araştırma sorularının üzerinden sorulacağı endüstriyel ürün olaraksa, günümüzde kişisel bir eşya, çoklu iletişim santrali ve tüketici farklılaşmasında kilit bir ürün hâline gelen mobil telefonlar seçilmiştir. Bu çalışma, kullanıcılarınn mobil telefonlarını kişiselleştirirken donanıma, yazılıma nasıl ve neden müdahale ettikleri, nasıl ve neden eklentiler uyguladıklarını ve bunlarla yaşadıkları tatmini sorgulamaktadır. Anket cevapları ve toplanan görsel dokümanlar, kalitatif ve kantitatif olarak incelenmiştir. Farklı analizlerden elde edilen farklı cevaplar, analizlerin güvenilirliğini kontrol etmek ve anlamlı genel sonuçlar çıkarabilmek için kullanılmıştır. Son değerlendirmelerde, elde edilen tüm anlamlı veriler kullanılarak anlamlı bir resim ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Başlıca sonuçlara göre, cinsiyet ve kişiselleştirme tercihleri arasında belirli farklılıklar gözlemlenmiştir. Bu çalışmayla belirlenen sonuçların, kitlesel kişiselleştirme ortamlarının ve ilgili gelecek araştırmaların tasarımına faydalı öngörüler sağlaması hedeflenmiştir.

In recent studies, a growing number of scholars have declared that the new age of customization is leading industrial design firms. In these studies, the importance of new technologies, increased competition and decisive customers toward customization of products is discussed. In order to design a successful mass-customization and a product configuration, designers should consider the consumer motives in customization. To provide a sufficient feedback, consumer researches are necessary. Although the feedback gathered from consumer researches are not fully satisfiable yet, the number of customized products in the market increases by each day. Most of the consumer researches are interesting in purchasing behaviors. In fact, other stages of consuming such as desiring, acquiring, consuming and disposing are valuable for understanding consumer behaviors. In defining reasonable patterns, it would be helpful to diversify the focus of researches through age, culture, gender, and other norms from different fields. In this study, a structured interview-based questionnaire which includes both close-ended and open-ended questions, is administered to 20 female and 24 male high-school students between ages 16 and 17, and their mobile phones‟ images are collected. In deciding the frame of participants, the variables of socio-economic and education levels are kept homogenous, and consumers in their adolescency are chosen due to their need for self-expression would be higher than others. The industrial product for the study is chosen as mobile phones due to mobile phones became personal products, multi-communication powerhouses and a key product for differentiation between consumers. The main focuses of the questionnaire are how and why users customize mobile phones by intervening hardware, software and using additions, and whether these customizations are satisfied them. The questionnaire results and the visual data are examined both qualitatively and quantitatively. Different results from different examinations are used to check the analyses and obtain meaningful results. In the final discussions, all the results are used in creating a meaningful picture of the study. The major results show that there is a distinctions between genders and in their behavior towards customization and mobile phones. With the observed consumer motives on customization, this research investigates how feedback could be provided concerning the design of mass-customization environments and future researches.