Kuzey Anadolu Fay Sistemi Güney Kolunun Geyve-gemlik Arasındaki Kesiminin Morfotektonik, Tektonostratigrafik Ve Paleosismolojik Evrimi

Abstract

Bu çalışmada, Kuzey Anadolu Fay Sistemi Güney Kolunun (KAFSGK) Geyve-Gemlik arasındaki kesiminde özellikle havza alanların litostratigrafisi, morfotektonik elemanları, yapısal unsurları ve deprem tarihçesi detaylandırılmıştır. Buna göre Geyve-Pamukova havzasında Geyve, Hocaköy, Çardak ve Pınarlı formasyonları belirlenmiş olup Geyve formasyonu Kollu çakıltaşı ve Beylik kırıntılı, Çardak formasyonu ise Ayvalık ve Yanıkorman olmak üzere iki kırıntılı üyeye ayırtlanmıştır. Mekece-İznik koridoru ve İznik havzasında ise İznik, Solöz, Hocaköy formasyonları ayırtlanmıştır. Geyve-Pamukova havzası sağ yanal atımlı tektonik köken ile doğrudan ilişkili, KKD-GGB yönlü açılma ve gevşek S biçimli çek-ayır havza şeklinde oluşurken, İznik havzası ise yine sağ yanal atımlı faylanma sonucu havzanın kuzey ve güney kenarında gelişmiş oblik normal faylar ile denetlenen, büyük ölçekli ve KKD-GGB yönlü açılma ile oluşmuş bir çek-ayır havza türüdür. İnceleme alanındaki hem morfotektonik hem de tektonostratigrafik unsurların tamamı basit makaslamalı sağ yanal yamulma elipsoidi elemanları ile uyumludur. KAFSGK üzerinde M.S 740, 1065 ve 1863 tarihlerinde olan depremler belirlenmiş olup İznik Gölü batısı ile Gemlik Körfezi arası alan da deprem risk bölgesi olarak işaret edilmiştir.

Litostratigraphy, morphotectonic, structural elements and historical earthquakes records for the basin areas were detailed for the southern strand of the North Anatolian Fault System in Geyve-Gemlik by this study. Geyve, Hocaköy, Çardak and Pınarlı formations were defined in the Geyve-Pamukova basin. Additionally, Geyve formation was sub-divided into Kollu and Beylik clastic members and Çardak formation was sub-divided into Ayvalık and Yanıkorman members. Solöz and Hocaköy formations were defined in the Mekece-İznik corridor and İznik basin. The Geyve-Pamukova basin was formed as a lazy shaped pull-apart basin by a NNE-SSW tension related to the right lateral tectonic activities. The İznik basin was also developed by a NNE-SSW tension as a pull-apart basin controlled by the oblique normal faults developed by the dextral fault in the northern and southern edges of the basin. All of the morphotectonic and tectonostratigraphic features are concordant with simple sheared right lateral strain elipsoid. 740, 1065, 1863 A.D earthquakes were determined on the North Anatolian Fault Southern Strand. Thus, area between west of Lake İznik and Gemlik Bay can be pointed as a region with high earthquake risk.