Erken Cumhuriyet Dönemi Modern Mimarlık Örneklerinden Kadıköy Halkevi Binası Restorasyon Projesi

Abstract

Kadıköy Halkevi Binası, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin tarihsel gelişim süreci içerisinde ülkenin sosyal ve kültürel alanlardaki modernleşmesine önemli katkılar sağlayan; dönemin düşünce yapısı, yaşam tarzı, toplumsal değerleri ve modern mimarlık anlayışını yansıtan Halkevi oluşumunun bir parçası olmasıyla korunması gerekli kültürel varlıklar arasında önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada amaçlanan, yapının sahip olduğu değerlerin açığa çıkarılması ve gelecek kuşaklara doğru bir şekilde aktarılabilmesi için restorasyon yaklaşımlarının belirlenmesidir. Öncelikle yapının, plan ve cephe özellikleri, taşıyıcı sistem ve malzeme kullanımı belgelenmiş, ardından tarihsel araştırmalar doğrultusunda görmüş olduğu müdahalelerin tespit ve değerlendirmesi yapılmıştır. Bu süreçte, Kadıköy Halkevi Binası ile ilgili en kapsamlı bilgilere Cumhuriyet Arşivi’nde bulunan belgeler ve orijinal projeler doğrultusunda ulaşılmıştır. Kadıköy Halkevi Binası, 1950’li yılların başında Halkevlerinin kapatılması ile tasfiye edilmiş ve iki farklı kurumun – Milli Eğitim ve Adalet Bakanlığı – kullanımına verilmiştir. Bu tarihlerden itibaren yapı, yeni kullanım biçimlerinin gerektirdiği ihtiyaçlar doğrultusunda yapılan müdahalelerle özgün tasarım bütünlüğünü kaybetmiş olsa da, bir tarafının yoğun bir programla çalışan Kadıköy Halk Eğitim Merkezi olması özgün işlevine uygunluğu açısından olumlu olarak kabul edilmiştir. Bu doğrultuda restorasyon projesi hazırlanırken yapının bütünüyle Halk Eğitim Merkezi kullanımına verilerek özgün işlevinin devam ettirilmesi, sahip olduğu değerlerin ortaya çıkarılması, özgün tasarımındaki biçim-işlev uyumunun, özgün cephe karakterinin, mekansal özelliklerinin yeniden sağlanması amaçlanmıştır.

The building of Kadıköy Community Centre, which is a part of Early Republic Modernization Period, is an important cultural heritage as containing clues of cultural and social values, ideology, life style and modern architectural approaches of its period. The aim of the thesis is to explore the values of the building and to develop sufficient restoration approaches for ensuring its continuity. Firstly, the characteristics of the building with its plans, elevations, structural system and materials are documented and then the changes on the building are explored and evalueted by the historical surveys. In this process, extensive knowledge about the building of Kadıköy Community Centre have found in the govermental archive, called Republic Archive that including lots of papers and original projects. In the early 1950’s, Kadıköy Community Centre had eliminated and the building get new functions with two different users, one of which is National Ministary of Education, and the other is Ministary of Justice. Since this functional change, the building has exposed interventions that lead to losing its original character because of new demands of client and new functional necessities. Nevertheless, it is a convenient situation that one side of the building has still been using as a cultural and educational place that is Public Education Centre of Kadiköy. Because of its similarity with original function, it is proposed that all the building should be used by the Public Education Centre of Kadiköy and when the restoration project has been develoded it should be the main problem that is proveing to gain intrinsic values of the building of Kadıköy Community Centre.