Türkiye inşaat sektöründe malzeme üreticilerinin BIM'i benimsemesi sürecinin incelenmesi

Abstract

Dünya çapında tüm sektörlerde dijitalleşme yaşanırken inşaat sektörü ve özellikle inşaat malzemesi üreticileri bu akıma diğer sektörler kadar katılmamıştır. İnşaat sektöründe dijitalleşmenin anahtarlarından olan BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) yaklaşımının benimsenmesinde malzeme üreticileri diğer paydaşlarla karşılaştırıldığında daha geride kalmıştır. Türkiye'deki inşaat malzemesi üreticileri, Türk ekonomisinde ihracata katkı sağlayan ana paydaşlardandır ve yurtdışı pazarlarında BIM'in benimsenmesindeki artışla birlikte, Türkiye'deki üreticilerden de hem yurt dışından hem de yurt içinden BIM içerikleri talep edilmeye başlanmıştır. Bu üreticilerin BIM'i benimsemesi ve müşterilerine BIM nesneleri sağlamaları ile yurt dışı pazarlarda daha iyi rekabet etmeleri, dijitalleşmenin etkisi ile iç süreçlerindeki verimsizlikleri gidermeleri ve Türk ekonomisine katkı sağlamaları beklenmektedir. Ancak birçok üretici firma bu süreci nasıl yürütebileceği konusunda bilgi sahibi değildir. Bu tez çalışmasının amacı, malzeme üreticilerinin BIM'i benimseme sürecinde BIM içeriklerinin geliştirilmesinde ve sunulmasında karşılaştıkları sorunlar ile genel eğilimlerin tespit edilmesi ve buna dayanarak BIM'in benimsenme sürecinde üretici firmalara rehberlik edebilecek öneriler geliştirmektir. Bu doğrultuda öncelikle sektördeki üreticilerin ve diğer paydaşların BIM konusundaki eğilimleri ile BIM kullanımının sektördeki durumunun ve karşılaşılan engellerin belirlenebilmesi için bir anket çalışması yapılmıştır. Anket formları Türkiye İMSAD üzerinden sektördeki meslek örgütleri üzerinden sektör paydaşlarına dağıtıldı ve 137 geçerli yanıt formu toplanmıştır. Ankette sektör paydaşlarının BIM'e neden yatırım yaptığı ya da yapmadığı, BIM'i benimseme sürecinde karşılaşılan engellerden ne kadar etkilendikleri ve BIM'e dair beklentileri gibi konularda sorular sorulmuştur Ayrıca, malzeme üreticilere BIM nesnelerini hazırlama sürecinde karşılaştıkları sorunlar ve aldıkları kararla ilgili sorular yöneltilmiştir. Bu şekilde üreticilerin süreçte zorlandıkları konular ve süreçlerde geliştirdikleri yaklaşımlar belirlenmiştir. Ardından, üretici firmaların BIM'i benimsemesi ve BIM nesnesi geliştirmesi süreçlerinde danışmanlık veren bir BIM danışmanlık firması ile vaka çalışması yapılmıştır. Vaka çalışması kapsamında 1) danışman firmasının uzmanları ve yöneticileri ile yarı kurgulu mülakatlar yapılmıştır ve 2) birlikte çalıştıkları üreticilerin BIM'i benimseme süreçlerini açıklayabilecek belgeler toplanmıştır.