Dokuma Kumaşlarda Su İticilik Ve Buruşmazlık Özelliklerinin Tek Adımda İyileştirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, ayrı olarak uygulanan formaldehitsiz buruşmazlık ve floro karbon bazlı su iticilik bitim işlemleri tek banyoda birleştirilerek farklı elyaftan mamul(pamuk-polyester) bez ayağı dokuma kumaşların performans ve mekanik özellikleri iyileştirilmeye çalışılmıştır. Tek olarak uygulanan formaldehitli ya da formaldehitsiz buruşmazlık bitim işleminde asit katalizinin sebep olduğu selüloz moleküllerinin depolimerizasyonu ve selüloz moleküllerinin çapraz bağlanması sonucunda pamuklu kumaşlarda yüksek mukavemet kayıplarına(kopma-yırtılma-aşınma) sebep olmaktadır. Buna ek olarak floro karbon bazlı su iticilik bitim işleminin de yıkamaya karşı olan direncinin düşük olduğu bilinmektedir. Su iticilik özelliğinin tekrar geri kazanılması için kumaşın yüksek sıcaklıklarda tekrar kurutulması gerekmektedir. Her iki bitim işlemi tek adımda uygulandığında ise buruşmazlık işleminin sebep olduğu mukavemet kayıpları azaltılmış ve su iticilik işleminin de yıkamaya karşı olan direncinde kayda değer bir iyileşme gözlenmiştir. Yıkandıktan sonra su iticiliğin azalmasının sebebinin yıkama esnasında ki mekanik etkiden dolayı elyaf yüzeyindeki film tabakasının formunu kaybetmesi ve hidrofobluğu sağlayan flor atomunun da lifin yüzeyinden iç kısımlarına geçmesidir. Sonuç olarak buruşmazlık bitim işleminin meydana getirdiği çapraz bağlar hem selüloz molekülleriyle hem de elyaf yüzeyindeki film tabakası ile bağlanarak flor atomunun hareketini engeller. Bunun sonucunda da kumaşta oluşan mukavemet kayıpları azaltıldı ve su iticiliğin yıkamaya karşı dayanımı arttırıldı.

In this study non formaldehyde wrinkle recovery and fluorocarbon based water repellency finishings are applied in one step, which are conventionally applied seperately, to the plain weaved woven fabrics that are produced with two different fibres(cotton-poliester). Mechanical and performance properties are investigated for improvements after finishing. In formaldehyde or nonformaldehyde wrinkle recovery finishing of cotton fabrics; high strength losses occur due to the depolimerisation of the cellulose molecules which is caused by acid catalyze and crosslinking of the cellulose molecules. Furthermore, it is known that the resistance of fluorocarbon based water repellency finishes of washing is bad. The recovery of the hydrophobic character is about re-drying of the fabric. Applying both of the finishing in one step, the strength losses are reduced and the resistance of the water repellency of washing is increased. Main cause of decreasing of water repellency after washing is lossing the form of hydrphob layer on fabric surface due to the mechanical effect and moving the hydrophobic flor atoms to the inner parts of the fibre. In conclusion, the strength losses in the fabric are decreased and form of hydrphob layer on the surface and movement of the flor atoms are limited by means of the addition of crosslinking bonds to the structure.