Hırami Ahmet Paşa Camisi Restorasyon Projesi

Abstract

İki büyük imparatorluğa başkentlik yapmış İstanbul’da iki kültürün de izlerini taşıyan pek çok yapı bulunmaktadır. Yüzyıllarca kilise olarak Bizans İmparatorluğu’na, daha sonra cami olarak Osmanlı İmparatorluğu’na hizmet etmiş yapılardan biri de Hırami Ahmet Paşa Camisi’dir. Bizans uzmanları tarafından 12.yy’a tarihlendirilen yapı Fetih’ten sonra yaklaşık 140 yıl Pammakaristos Manastırı’ndan gelen rahibeler tarafından kullanılmış, 16. yy’da Yeniçeri Ağası Hırami Ahmet Paşa tarafından camiye çevrilmiştir. Yapılan restorasyon çalışmaları sayesinde ayakta kalan bina bugün cami olarak kullanılmaya devam etmektedir. Tez çalışmasında yapının günümüzdeki durumu ayrıntılı olarak incelenmiş ve dijital ortama aktarılmıştır. Yapılan tarihsel araştırmalar doğrultusunda yapının tarihi üç döneme ayrılmış ve ilk dönemin ayrıntılı olarak çalışılıp projelendirilmesine karar verilmiştir. Yapının verdiği ipuçlarından ve benzer yapıların araştırıldığı analoji çalışması sonucu restitüsyon projesi detaylandırılmıştır. Restorasyon projesinde yeni bir işlev öngörülmemiştir. Kullanımdan kaynaklanan sorunlar belirlenmiş ve çözüm önerileri oluşturulmuştur. Bunun için yapı çevresiyle bir bütün olarak ele alınmış, çevre düzenlemesi yapılması, giriş bölümünde yer alan niteliksiz eklerin kaldırılması ve uygun bir giriş tasarlanması üzerinde durulmuştur. Gelişigüzel doldurulmuş batıdaki girişin açılarak, bahçenin de kullanıma katılması düşünülmüştür. Camilerde temel ihtiyaçlardan olan tuvalet ve abdest alma işlevi bahçenin kuzey köşesinde hafif konstrüksiyondan yapılacak ek bina içinde çözülmüştür. Cami içi niteliksiz eklerden arındırılmıştır. Bunun dışında içeride bir değişiklik öngörülmemiştir.

Istanbul having been the capital of two important empires, has a variety of buildings reflecting the traces of these two cultures. Hırami Ahmet Paşa Mosque is one of these buildings, which served as a church for several centuries during Byzantine Empire and then used as a mosque in Ottoman era. The building is dated to the 12th. century by the Byzantinists. After the conquest of Istanbul; for about 140 years, the building is used by the nuns of the nearby Monastery of Pammakaristos . Then in the 16th. century it is converted into a mosque by Hırami Ahmet Paşa. After several restorations the building is presently used as a mosque. In the framework of this thesis the present situation of the mosque is searched and measured drawings are prepared. After the search of the history of the building, three periods are determined. After the chronological analysis, it is decided to draw a detailed reconstitution project for the first period. Reconvert the building to a church or to give it a new function is not envisaged. The problems of the building which are resulting of unproper interventions or uses and environmental conditions are surched and suggestions are offered. The building and its surroundings are handled in integrity in the restoration project that includes the spatial arrangement of the entrance and the addition of ablution fountains and toilets.