Kadırga Kültür Havzası yol/yayla havaları repertuarının vokal icrada ağız ve hançere özellikleri açısından incelenmesi

Abstract

Doğu Karadeniz, coğrafi ve iklim koşullarının elverişli olması nedeniyle yaylacılık faaliyetlerinin yoğun bir şekilde görüldüğü bölgedir. Özellikle Kadırga Kültür Havzası içerisindeki yerleşimler yayla ve yaylacılık geleneğinden etkilenmiş ve bu gelenek ile beraber yıllar içerisinde "yayla havalarının" oluşumu gerçekleşmiştir. Çünkü yayla havaları kaynağını yaylacılık geleneğinden almaktadır. Araştırmamız için yaptığımız literatür taramasında yayla, yaylacılık ve yayla havaları ile ilgili tarihsel, kültürel ve müzikle ilgili yazılı, sözlü ve görüntülü kaynaklar taranmıştır. "Kadırga Kültür Havzası Yol/Yayla Havaları Repertuarının Vokal İcrada Ağız ve Hançere Özellikleri Açısından İncelenmesi" adlı çalışmamız konu ile ilgili detaylı bir araştırmaya rastlanılmadığı için tercih edilmiştir. Çalışmanın amacı; Kadırga Kültür Havzası sınırlarında icra edilen yayla havalarını ve bu havaların yaşam performansı ile bağlantısını tespit etmek; dil, ağız ve hançere özelliklerini, melodik oluşumlarını analitik açıdan değerlendirmektir. Yaylaya göç esnasında; yaylaya olan özlemi, baharın gelişini ve sevdalıların birbirine olan sevgisini anlatan uzun hava türündeki yayla havaları icra edilmektedir. Buna ek olarak icra edilen yol/yayla havalarının tanım olarak kavram karmaşası içermesinden ötürü konuya detaylı bir şekilde değinilmiştir. Son olarak araştırmamızda tespit edilen 14 adet yayla havasının transkripsiyonu çıkarılarak dil, ağız ve tavır özellikleri, melodik yapıları ve formu incelenmiş olup elde edilen sonuçlar çalışmamızın son bölümünde belirtilmiştir. İcra edilen yayla havalarına müzikal açıdan bakıldığında kendine has karakteristik ağız ve hançere özellikleri içerdikleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler : Yayla Havaları, Yayla, Yaylacılık, Ağız Hançere Analizi, Kadırga Kültür Havzası, Yol Havaları