Merkez iş alanı ve imalat sanayii ilişkileri

Abstract

Merkez İş Alanı, şehirlerin sosyo ekonomik özelikleri nin ve hayatiyetinin temsil edildiği yer olarak farklı şe hirsel fonksiyonların yer aldığı bir aktivite merkezidir. Merkez İş Alanı, ticaret, hizmet, konut, sanayi gibi fonk siyonları bakımından ele alındığında üzerinde en çok tartı şılan konu imalat sanayi olmaktadır. Çok defa planlama çalışmalarında imalat sanayinin Merkez İş Alanı ;dışına çıka - rılması önerilmiş ve uygulanmıştır. Bu uygulanmanın gerçek - leştiği gelişmiş ülke şehirlerinde Merkez İş Alanında ima lat sanayinin çekilmesinden doğan sosyal ve ekonomik prob lemlerle karşılaşılmış, çözüm olarak imalat sanayinin Mer kez îş Alanında kalmasını teşvik edici tedbirler alınması önerilmiştir. Şehirlerin tarihi kadar eski olan merkezdeki imalat sanayi faaliyetlerinin tümünün desantralize olması çeşitli zorlamalar getirmektedir. Bu durumda planlama ka rarları başarıyla uygulanamamakta veya şehrin hayati fonk - siyonları sekteye- uğrayabilmektedir. Bu bakımdan Merkez İş Alanı İçinde yer alabilecek imalat sanayinin özelliklerinin belirlenmesi şehircilik yönünden güncel ve önemli olmaktadır. Bu tezin amacı metropoliten şehirlerde Merkez İş Alan' ında yer alabilecek imalat sanayi karakteristiklerinin belirlenmesidir. Beş bölümden oluşan çalışmanın birinci bö lümü konunun genel hatlarıyla tanıtıldığı giriş bölümüdür, ikinci bölümde şehir merkezleri konusu incelenmiş, şehir merkezinin tarihsel gelişimi, şehir merkezi ve Merkez İş Alanı kavramları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, imalat sanayi ve imalat sanayinin şehirsel mekanda dağılımı türleri ne göre incelenmiştir. Bu bölümde şehirsel büyüme modelle rinde imalat sanayi konusundaki yaklaşımlar ve imalat sana yinin şehiriçi yerseçimine ilişkin yapılmış olan deneysel çalışmalara yer verilmiştir. İstanbul Merkez İş Alanında yapılan özgün araştırma ve sonuçlarını içeren dördüncü bölümde, İstanbul Metropoli ten Alanı içinde ilçe belediye sınırları esas olmak üzere 'imalat sanayinin dağılımı türlerine göre incelenmiştir. İmalat sanayi tesislerinin ve büro faaliyetlerinin dağılı mı ayrı bürosu olan ve olmayan firmalara göre tablolar halinde ifade edilmiştir. Bu bölümde daha sonra İstanbul Merkez İş Alanındaki Beyoğlu ve Eminönü bölgelerinde yer alan imalat sanayi tesisleri ile yapılan anket sonuçlarının değerlendirmeleri yer almaktadır. Beşinci bölüm olan sonuç bölümünde ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerde v erilen bilgilere dayanarak Merkez iş Alanındaki imalat sa nayinin özellikleri ifade edilmiştir. Bu özelliklerden planlama çalışmalarında Merkez İş Alanda yer alabilecek imalat sanayinin belirlenmesi konusunda yararlanılabilir.