Batılılaşma Döneminden Günümüze Devlet Başkanları Anıt Mezar Yapıları

Abstract

Çalışmanın giriş kısmında çalışmanın amacı ve kapsamı ele alınmış, çalışmanın yöntemi açıklanmıştır. Devlet başkanları için yapılan anıt mezarların gelişim sürecine genel bir tarihi çerçeve içinde değinilmiştir. M.Ö 3. yüzyıldan başlayarak Mısır, Mezopotamya, Anadolu’daki Antik Dönem yapıları ile Etrüsk ve Roma Mimarisi’nin önde gelen anıt mezarlarına değinilmiştir. 20. yüzyılda özellikle Roma ve Yunan Mimarisi etkisinde tasarlanan Amerika’daki Lincoln ve Jefferson Anıt Mezarları ile Moskova’daki Lenin Mozolesi örnek verilmiştir. Tezin ana konusu olan yapıların 18. yüzyıldan sonra inşa edilmesi nedeniyle, 18. yüzyıl öncesi Türk Mimarisi’nde rastlanan anıtsal nitelikteki anıt mezar yapılarının 9. yüzyıldan başlayarak 18.yüzyıl öncesine kadar tarihlenen örneklerine yer verilmiştir. 18. yüzyıl başından itibaren günümüze kadar gelişen Türk Mimarisi çeşitli dönemler içerisinde incelenerek bazı önemli yapıların örnekleriyle açıklanmaya çalışılmıştır. Katalog bölümünün ilk konusu Batılılaşma Dönemi sonrası Osmanlı Mimarisi padişah türbeleridir. Bu döneme ait türbeler olan III. Mustafa, I. Abdülhamit, II. Mahmut, Abdülmecit ve Sultan Reşat Türbeleri katalog bölümünde detaylı olarak incelenmiştir. Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarisi’nde devlet başkanları anıt mezarları olan Atatürk’ün Anıtkabri, Celal Bayar, Adnan Menderes ve Turgut Özal’ın Anıt Mezarları araştırılmıştır. Değerlendirme ve sonuç kısmında katalogda yer alan tüm yapıtların mimari öğeleri ve bezemeleri ayrıntılarıyla belirtilmiş, yapıtların kendi içlerinde yansıttıkları devir üslupları karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

In the introduction section the purpose and the scope of the study is explained with the study method. The monumental tombs which were built for heads of state during Westernization era are examined according to their developments in history. The leading examples of Egyptian, Mesopotamian, Anatolian, Greek and Roman Mausoleums are indicated according to understand historical development of the subject. To understand the main buildings which are built after 18th century, the tradition of Turkish Tomb building until 18th century is researched with the examples dated from 9th century until the beginning of 18th century. The Turkish Architecture after 18th century until today has been researched with in different periods with the leading examples. The first subject of the catalogue section is the Westernization Period tombs. The tombs of III. Mustafa, I. Abdülhamit, II. Mahmut, Abdülmecit, V. Mehmet Reşat are researched in detail. The Republican period monumental tombs of Mustafa Kemal Atatürk, Celal Bayar, Adnan Menderes and Turgut Özal are explained in detail. In the evaluation and conclusion chapter, all the catalogue buildings are examined according to their architectural elements. In the conclusion all the buildings that represent the styles of their periods are evaluated together.