Teke Yöresi Yörük Türkmen Müzik Kültüründe Yerel Çok Seslilik Özellikleri

Abstract

Anadolu'nun Güneybatı bölümünde yer alan Teke Yöresi, Yörük Türkmen topluluklarının şekillendirdiği bir kültüre sahiptir. Anadolu'ya göç eden göçebe toplulukları yüksek ve uçtaki noktalara yerleşmişlerdir. 16. yüzyıldan başlayarak Osmanlı Devlet politikasındaki değişiklik sonucu iskan etmeye zorlanmışlar bu politikaların sosyal kültürel ve de ekonomik sonuçları olmuştur. devlet mekanizmasından kopuk yaşama eğilimi olan bu topluluklar kültürel olarak kapalı yapıda kalmışlardır. Böylece yakın zamana kadar Yörük kültürü çevre kültürlerle ciddi bir kültürel alışveriş gerçekleştirmemiş; kendine has özelliklere sahip olmuştur. Bunların başında da yöre müziğinde bulunan çok seslilik unsurları gelmiştir. ?Teke Yöresi Yörük Türkmen Müziğinde Yerel Çok seslilik Özellikleri? isimli çalışmamız bu konu üzerinde yeterince çalışılmamış olmasından dolayı tercih edilmiştir. Yörüklerin geleneksel yaşam biçimi göçebe yaşamdır. Her ne kadar bugün hemen hemen tamamı yerleşik hayata geçmiş olsalar da kültürel hayat tamamen göçebe kültürün izlerini taşımaktadır. Göçebe kültür yöredeki müzik dağarından enstrümanların morfolojik yapılarına kadar yöredeki müzikle ilgili unsurlarda belirleyici olmuştur. Bu nedenle kültürel hayatı etkileyen bu yaşam biçimi de konumuz açısından önem taşıdığından irdelenmiş ve bazı sonuçlara varılmıştır. Dünyada belirli etnisiteye yönelik yapılan çok seslilik araştırmalarında geçen terimler metotlar ve kavramlar incelenmiştir. Buradan çok sesliliğin farklı unsurlardan oluştuğu görülmüştür. Bu unsurlar ayrıntılı olarak incelenmiştir. Türkiye'de halk müziği içinde var olan çok sesli yapıları inceleyen çalışmalar da özet olarak verilmiştir. Yörük Türkmen Müziği ses sistemi , usul ve müzik türleri bakımından ayrıntılı olarak incelenmiştir. Ayrıca bu müziğin hangi ortamlarda yapıldığı, öğrenildiği ve nasıl yayıldığı ile ilgili veriler ve sonuçlar verilmiştir. Bir çok eser notaya alınmış ve çok seslilik yönünden incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar ve öneriler çalışmanın sonunda sıralanmıştır. Bu çalışma ile hedeflenen; yöredeki çok seslilik unsurlarını tespit ve analiz etmektir. Özellikle bu çalışmadan elde edilen sonuçların modernite kavramının ülkemizi etkilediği zamanlardan bu yana tartışıla gelen çok seslilik tartışmalarına katkıda bulunması, konu ile ilgili çalışma yapacak icracı ve araştırmacılar için güvenli bir kaynak oluşturması çalışmanın temel amaçlarından birisidir.

The region in which takes part South-west of Anatolia has a culture which is shaped by Nomadic Turcoman (Turkman) communities. Nomadic communities who migrated to Anatolia settled in the high and far points because of the tendency detached from the state mechanism. As a result of alteration of Ottoman Empire policies ,beginning from 16th century, they forced for immigrating and this policies had social, cultural and economic results. These communities , which sloped to disconnect from the government, stayed in a closed form. And so, they haven?t been affected seriously from neighbor cultures until recent times and they have had their own specialty. Their music has characteristic properties. Then first things of all these properties are elements of polyphony which found in regional music. Because of that, as a topic "Authentic Polyphonic Properties of Yoruk Turkman Music Culture in Teke Region" sufficiently had studied was chosen. The traditional living style of nomad people is nomadic life. However ,even almost all of these people are living a settled life in our times , their cultural life has impression of migrating life. Because its importance for our subject at which we study , we examined the living style which effects the cultural life , from regional repertory , to the morphological structure of instrument , and we reach some important results . The polyphony in Yoruk Turkman music culture has has all of polyphonic family except overlapping polyphony. Drone, paralellism and chordal polyphony are main polyphonic properties of Yoruk Turkman music. Ostinato and some simple contrapuantal polyphonic features can be seen in this study. The terms , methods and concepts , mentioned in the polyphony researches that done intended for a particular ethnicity are examined. So it?s seen that polyphony consists of different elements. These elements was examined in detail. The purpose of this research is primarily, identify and analyze the elements of polyphony in Yoruk Turkman music culture; finally create a a reliable source for researchers are going to study in Yoruk Turkman music.