Kavalın değişen performans alanları ve yeniden inşa

Abstract

Kaval, halkın günlük rutinlerinin içindeki pratikleri ile ön plana çıkarken, aynı zamanda toplumsal ritüellerde de kullanılan bir çalgı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada kavalın farklı türleriyle, 19. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu'ndaki çalgılı kahvehanelerde, erken cumhuriyet döneminin Halkevleri, Köy Enstitülerinde ve musiki cemiyetlerinde, 1950'li yıllardan itibaren ticarileşen halk oyunları piyasası içerisinde, radyolarda ve ticari müzik sektöründeki tarihsel anlatısı ve pratikleri incelenmiş, performans alanları bağlamında değerlendirilmiştir. 1970'li yıllardan itibaren uluslararası mecralarda icra edilmeye başlanan diyatonik dilsiz kaval, dünya müziği ve arabesk müzik içerisinde yer almaya başlamıştır. Değişen müzik yapısı ve çalgının topluluk içerisinde eşlik edebilecek standardizasyona ulaşmasıyla birlikte kromatik dilsiz kaval radyolarda ve ticari müzik piyasasında icra edilmeye başlanmış, akademide eğitimi verilen bir çalgıya dönüşmüştür. Çalışmada kromatik dilsiz kavalın sanatsal performans alanına geçişiyle birlikte estetik, sanatsal kaygılar, toplumsal ihtiyaçlar ve endüstriyel yönlendirmeler doğrultusunda geçirdiği değişiklikler belirlenmeye çalışılmıştır. Kromatik dilsiz kavalın akordu, perde düzenleri, farklı akortların sebepleri, malzeme farklılıklarının getirdikleri, horlatma tonunun çalgıyı şekillendirişi, perde açkıları ve genel olarak kavalın standardizasyonu konularında alanında uzman kişilerle görüşmeler yapılmıştır.