Envanter Yönetimi İçin Maliyet Parametrelerinin Hesaplanması: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama

Abstract

Envanter, işletmelerin talep belirsizlikleri, ekonomik ölçek gibi kısıtlardan dolayı ellerinde tutmak zorunda olduğu hammadde ve mamullerin toplamıdır. İşletmeler bir yandan kredi kaynakları ile borçlanırken, diğer yandan da yüksek envanter yükleri ile yaşamaktadırlar. Bu bir çelişkidir. İşletmenin sermayesinin bu gibi katma değer yaratmayan noktalarda bağlı olması, nakit akıştaki problemlere, ürünün durduk yerde maliyetsel olarak negatif yönde değerlenmesine, artan maliyetlerin de satış miktarında azalma olarak firmaya yansımasına neden olmaktadır. Yapılan stok kontrolleri ve talep tahminleri doğrultusunda edinilen bilgilere dayanarak ne zaman ve ne kadar stok gerektiği sorularına cevap arayan envanter yönetimi faaliyetleri, stok maliyetleri ile hizmet düzeyi arasında bir denge kurmaya çalışır. Literatür araştırması ile, stok kavramının esasları ortaya konularak, envanter yönetiminin temel ilkeleri açıklanmakta, toplam envanter maliyetini oluşturan maliyet bileşenleri anlatılmakta ve envanter yönetimi için maliyet parametrelerini oluşturan faktörler üzerinde yoğunlaşılmaktadır. Bu çalışma ile birlikte, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren firmanın envanter yönetimi için maliyet parametrelerinin hesaplanması amacıyla matematiksel modelleme ile bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Modelin çözümlenmesi sonucu gerçekçi değerlerin hesaplandığı pilot uygulama gösterilmiştir.

Inventory is the summation of products which firms should have in stocks due to some restrictions such as demand uncertainties and economies of scale. When firms are getting into debt by credits resources, they subsist also with high inventory loads. The dependency of the capital of firms at such a point on which does not create value added, causes problems on cash flow, decreases in the value of product and increases costs for firms. According to the effective stock controls, the inventory management activities which search answers to the questions of when and how much stock is required try to establish a balance between the stock costs and service level. By the literature research, the basic concepts of stocks are mentioned, the principles of inventory management are examined, the cost components of inventory control are described and intensified on the factors which form the cost parameters. With this study, for the purpose of evaluating the cost paramaters for inventory management of firm operating in automotive sector, a decision support system is built by the help of mathematical modelling. After the model is solved the calculations of realistic values are showed.