Bazı Doğal Taşların Dokusal Özellikleri İle Fiziksel Ve Mekanik Özellikleri Arasındaki İlişkilerin Araştırılması

Abstract

Bu çalışmada, bazı doğal taşların dokusal özellikleri ile fiziksel ve mekanik özellikleri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Çalışma, Türkiye’nin çeşitli bölgelerine ait 19 farklı türde doğal taş üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu doğal taşlara ait fiziksel ve mekanik özellikler çeşitli deneylerin gerçekleştirilmesi sonucu ortaya çıkarılmıştır. Dokusal özelliklerin belirlenmesinde ise her bir doğal taş türünden ince kesitler hazırlanmış ve bunlar mikroskop altında incelenmiştir. Bu kesitlerin mikroskop altındaki görüntülerinin fotoğrafları bilgisayar ortamında görüntü analiz programı yardımı ile işlenmiş ve dokusal özellikler sayısallaştırılarak doku katsayısı değerleri hesaplanmıştır. Daha sonra elde edilen doku katsayısı değerleri ile fiziksel ve mekanik özellikleri ifade eden veriler arasındaki ilişkiler (korelasyonlar) regresyon analizleri sonucu ortaya konmuştur. Doğal taşların mekanik özelliklerinden biri olan tek eksenli basınç dayanımı değerleri ile dokusal özellikler arasındaki lineer korelasyonlar olduğu gözlemlenmiştir. Bunun dışında diğer bazı fiziksel ve mekanik özellikler ile doku katsayısı değerleri arasında da anlamlı korelasyonlar elde edilebilmiştir. Sonuçları literatürdeki çalışmalarla kıyasladığımızda dokusal özellikler ile fiziksel ve mekanik özellikleri arasında yüksek korelasyonlu ilişkilerin mevcut olduğu gözlemlenmiştir.

In this study introducing the correlation between textural properties and physical - mechanical properties of some natural stones. In the scope of this study 19 type of natural stones from different regions of Turkey were used. Mechanical and physical properties of these natural stones were determined by many experiments. Thin sections of each natural stones samples were prepared for determination textural properties of natural stones. The view of the thin sections under the microscope were photographed and stored in a computer. Texture coefficients of each natural stones were calculated by using these photographs which were analyzed with related computer software. Correlation between texture coefficient values and physical-mechanical properties were introduced by using regression analysis. Linear correlation between uniaxial compressive strength values of natural stones and textural properties were observed. Moreover, meaningful correlation were obtained between the other physical-mechanical properties and texture coefficient values. The comparison of the results with the exampes given in the literature was in a good agreement.