Atıksu Arıtma Tesislerinde Paralel Akışlı Ön Çökeltme Havuz Kesit Tipleri İçin Yeni Bir Yaklaşım

Abstract

Bu tez çalışmasında atıksu arıtma tesislerinde paralel akışlı ön çökeltme havuz kesit tipleri için yeni bir yaklaşım incelenmiştir. Bu çalışmada ön çökeltme havuzları ile ilgili boyutlandırma kriterleri ve hidrolik hesaplar açısından Denizli (Merkez) Atıksu Arıtma Tesisi proje değerleri temel alınmıştır. Ön çökeltme havuzları boyutlandırılırken mevcut dikdörtgen havuzlar kesitli havuzlar yerine yarım daire kesitli ve trapez kesitli havuzlar önerilmiş ve bu iki yeni kesit proje kriterleri içerisinde boyutlandırılmıştır. Hidrolik olarak tesis bütünlüğünün bozulmaması düşünülerek havuzların giriş ve çıkış yapıları mevcut tesiste bulunan giriş ve çıkış yapılarıyla aynı alınmıştır. Havuzlarda giriş yapısı için borulardan meydana gelen Stengel tipi giriş yapıları seçilmiştir. Çıkış yapısında keskin kenarlı üçgen savaklar kullanılmıştır. Havuzlarda sıyırıcı sistemi olarak mekanik doğrusal sıyırıcılar kullanılmıştır. Etkin bir sıyırma işlemi için havuz tabanlarına 1/100 eğim verilmiştir. Yarım daire ve trapez kesitli havuzların boyutlandırılması yapılırken ilk olarak tesiste mevcut olan dikdörtgen kesitli havuzların hesapları incelenmiş daha sonra önerilen yarım daire ve trapez kesitli havuz tipleri için yeni hesaplar yapılmıştır. Havuzların boyutları belirlendikten sonra üç havuz kesiti için aynı debi değerlerine göre debi- yüzey alanı, debi-yatay hız ve debi-bekletme süreleri grafikleri çizilmiş ve bu üç tip havuz bu grafiklere göre karşılaştırılmıştır. Yarım daire ve trapez kesitli havuz tipleri için yapılan hidrolik hesaplarda mevcut dikdörtgen kesitli havuzlar için yapılan hesap adımları izlenmiş ve yeni tip havuzlar için hidrolik hesaplar irdelenmiştir. Bu çalışmada esas olan önerilen yeni havuz kesitlerinin hidrolik açıdan incelenmesidir. Anahtar Kelimeler:Ön çökeltme havuzları, dikdörtgen, yarım daire, trapez, hidrolik boyutlandırma Bilim Dalı Sayısal Kodu: 624.02.02

In this study a new approach to cross section types of primary settling tanks design with parallel flow in waste water treatment facilities. Design criteria related with settling tanks and regarding hydraulic accounts, project values of Denizli (Centre) Waste Water Treatment Facilities are taken as basis. While sizing settling tanks, half circle sectional and trapezoid sectional tanks are proposed in place of current rectangular tanks sectional tanks and these two new sections are designed within project criteria. Entry and exit structure of tanks are taken as same structure in the present facility. For the entrance structure in tanks, Stengel type entrance structures occurring in pipes are chosen. In the exit structure, sharp crest triangular sluices are used. Mechanical horizontal scrapers are used in pools as scraping system. For an effective scraping procedure an inclination of 1/100 is given to borders of tanks. While performing the sizing of half circles and trapezoid sectional tanks, firstly calculations of rectangular sectional tanks available in the facility are examined, then new calculations are made for the proposed half-circled and trapezoid sectional tank types. After determination of the sizes of tanks, graphics for discharge - surface area, discharge – horizontal velocity and discharge – awaiting periods are drawn according the same values for discharges for the three tank sections and these three types of tanks are compared with regards these graphics. In hydraulic calculations made for half circled and trapezoid sectional tanks, calculation steps made for present rectangular sectional tanks are followed and hydraulic calculations for new type of tanks are examined. The basis of this study is the hydraulic design procedure find new tank sections. Keywords: Primary settlement tanks, rectangular, half circle, trapezoid, hydraulic design Science Code: 624.02.02