Marmaris-Hıdırlık Liman Yapısı Özelinde Antik Liman Yapıları

Abstract

Marmaris’ in Bozburun Yarımadası ve yakın çevresi uzun yıllar arkeolojik açıdan bakir bir alan olarak korunarak günümüze ulaşmıştır. Bölgeyle ilgili ayrıntılı arkeoloji çalışmaları özellikle son 20 yılda artmaya başlamıştır. Çalışma konusu, bu bölgenin son dönem çalışmalarında tespit edilmiş Söğüt Körfezi’nde Hıdırlık diye bilinen yöredeki küçük bir liman yapısıdır. Hıdırlık liman yapısının bulunduğu bölgenin arkeolojik değerlendirmesinde, Hıdırlık’ın küçük bir liman olmasına rağmen yakınındaki yerleşim ve kutsal alanla birlikte farklı bir öneme sahip olduğu düşünülmektedir. Yapının mimarisi genel ve detay özellikleriyle ayrıntılı olarak incelendiğinde bu farklılık yine ön plana çıkmıştır. Çalışma başlığındaki Hıdırlık liman yapısı özelinde incelenen antik dönem limanları ve liman yapıları bugüne kadar tespit edilmiş örneklerle formsal ve işlevsel açıdan değerlendirilmeye çalışılmıştır. Antik limanların mimari gelişimleri hem ihtiyaçların nasıl değiştiğini hem de yapısal teknik çözümlerin nasıl arttığını ortaya koymaktadır. Limanların çok çeşitli kullanıcı profilleri mimari düzenlemelerine de yansımıştır. Birbirinden farklı işleve ve forma sahip yapılar stoğu bulunan limanlar, antik dönemde günlük hayatın önemli bir parçasının aynası konumundadır. Bu yüzden arkeolojinin bir kolu, sualtı çalışmalarıyla birlikte bu konuya yoğunlaşmıştır. Bu çalışmalarda tespit edilen buluntular, antik dönem deniz ticareti başta olmak üzere, gemi yapım teknolojisinden liman mimarisi gelişimine kadar birçok konuda çok önemli veriler sunmaktadır. Genellikle elde edilen veriler kısıtlı olduğu için liman araştırmalarında yapılan yorumların geniş bir yelpazeye sahip olması çok önemlidir. Hıdırlık limanı araştırması da bu yelpazeyi genişletecek yeni bir liman yapısının incelenmesine olanak sağlamıştır. Hıdırlık liman yapısının bir liman yapısı olarak nasıl kullanıldığı çalışmanın temel sorusu olmuştur. Bilinen liman yapılarıyla yapılan özel karşılaştırmalarla, hem işlev hem de form açılarından değerlendirilerek bu sorunun cevabı aranmıştır. Bölgedeki yeri de bu değerlendirmenin önemli unsurlarından biri olmuştur.

The site of Marmaris- Bozburun Peninsula is virgin as an archeological site. The detailed archaeological researches have been done since 20 years. The subject of thesis is the building of Hıdırlık harbor which is situated on the coast of Söğüt Bay. Therefore, this study focuses firstly on the Hıdırlık site and the Hıdırlık harbor structure. Examining Hıdırlık harbor’s vicinity and the relationship of this site with the structure reveals the fact that Hıdırlık harbor is kind of unique with the architecture of the structure. As in the title the ancient harbors and their structures are discussed about their forms and functions in the case of Hıdırlık harbor. The architectural development of the harbors indicates the solutions about architectural problems. The variety of users reflected to the architecture of harbors. There were many different buildings and structures which represents the daily lifestyle in antiquity. That is why marine archaeology is concentrated on this subject with underwater studies. These researches reveal the important detail of ship technology and architecture of harbors. It is especially important to interpret results in a wide spectrum while there is not much left usable data. Therefore Hıdırlık harbor research is another key to widen up the perspective to the ancient harbors. The main concern is to understand the function of the Hıdırlık harbor building. The comparison with the ancient harbor facilities is thought as the key of the answer within the form and function. The vicinity of the structure is also important for the assesment.