Patlayıcı Maddelerle Kontrollü Yapı Yıkımı

Abstract

Patlayıcılar ile yapı yıkımı, hasarlı veya ekonomik ömrünü tamamlamış yapıların (binalar, bacalar, köprüler, silolar vb.) yıkımlarında, geleneksel yıkım tekniklerine göre oldukça emniyetli, daha ucuz ve hızlı bir yöntem olarak uygulama alanı bulmaktadır. Ülkemizde henüz uygulanmayan ancak gelişmiş ülkelerde uzun yıllardan beri kullanılan bu teknik ile beton, betonarme ve çelik yapıların sıklıkla yıkıldığı görülmektedir. Bu tezde, kullanım ömrünü tamamlamış veya başka nedenlerden dolayı hasar görmüş yapıların patlayıcı kullanılarak yıkımı incelenmiştir. Patlayıcı ile yapıların yıkılması için kullanılan malzemeler, hesap yöntemleri ve patlayıcı ile yapı yıkım teknikleri anlatılmıştır. İlk olarak çalışmaya geleneksel yapı yıkım teknikleriyle patlayıcılar ile yapı yıkım tekniği karşılaştırılarak başlanmıştır. Patlayıcıların ve ateşleme elemanlarının özellikleri incelenmiş, bu malzemelerin nerelerde kullanıldığı anlatılmıştır. Daha sonra patlayıcılarla yapı yıkımında kullanılan delici makineler ve delik delme işlemlerine kısaca değinilmiş; patlayıcıyla yıkım sırasında çevrede oluşacak hasarı önlemek için kullanılan koruyucu malzemelerden bahsedilmiştir. Patlatmada kullanılan delik geometrisi tasarımı ve şarj miktarı hesapları anlatılmış; patlayıcıların patlama mekanizmaları ve yapı malzemelerine etkileri incelenmiştir. Daha sonra patlayıcıyla yapı yıkımı sırasında ortaya çıkan problemler ve bunların kontrolüne yönelik çalışmalar anlatılmıştır. Yapı elemanlarının patlayıcı ile ne şekilde patlatılacağından bahsedilmiştir. Daha sonra ise patlatılan yapıların yıkılma şekilleri incelenmiştir. Son olarak patlayıcı ile değişik yapıların yıkımı anlatılmış ve literatürde yer alan çeşitli yapı yıkım örneklerine yer verilmiştir.

As a highly safe, more economical and fast method compared with conventional demolition techniques, blasting finds an application field at demolition of damaged or non-economical strucutures (buildings, chimneys, bridges, bunkers etc. ). This demolition technique which is used in developed countries and not yet used in Turkey; is frequently used in concrete, reinforced concrete and steel structures. In this thesis, some demolitions of structures are examined which are out of usage or over economik life. The materials, calculation methods and the techniques of blasting of structures used for demolition of structures with explosives are explained. Firstly, demolition of structures by explosives compared with coventional demolition techniques. The properties of explosives and firing elements are investigated. Usage areas of this materials are explained. Afterwards, the drilling machines and drilling applications are invested and the protection equipments which are used for preventing the enviromental damage is mentioned. Design of the blast hole pattern and calculating hole charges are presented. Also the explosion mechanism of explosives and their effects on construction materials are investigated. And also, the problems occured in demoliting structures with explosives are examined and the studies of preventing techniques are mentioned. The processes of demolition with explosives of costruction elements and the types of structure demolitions are examined. Finally, demolition of various structures with explosives are described and the details of case studies are given.