Dünyada Ve Türkiye’de Enerji Sektörünün Genel Durumu Ve Türkiye’nin Elektrik Enerjisi Üretim Ve Tüketim Tahminleri

Abstract

Bu çalışmada, öncelikle enerji sektörünün dünyadaki genel görünümü açıklanmaya çalışılmıştır. Bu amaçla, fosil yakıtlar olan petrol, doğal gaz, taşkömürü ve linyitin rezerv, üretim ve tüketim durumları incelenmiş daha sonra da hidrolik enerjinin, nükleer enerjinin ve yenilenebilir enerji kaynaklarının dünya genelindeki üretimi ve tüketimi etüt edilmiştir. Türkiye’nin enerji sektörünün genel görünümünün incelenmesi için, 1980-1998 yılları arasındaki birincil enerji kaynakları üretim ve tüketimleri açıklanmış, nihai enerji tüketiminin kaynaklara ve sektörlere göre dağılımı irdelenmiş ve enerji üretim, talep, ithalat ve ihracatının gelişimi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca, önümüzdeki dönem için yapılmış olan genel enerji talebi tahmininden ve birincil enerji kaynakları üretim hedeflerinden bahsedilmiş ve enerji kaynakları ithalatı programı açıklanmıştır. Daha sonra tüm birincil enerji kaynakları ve elektrik enerjisi, sektörlerinin yapısı, üretim, tüketim ve ithalat durumları, fiyatlandırma politikaları ve varsa özelleştirme faaliyetleri açılarından tek tek ele alınmıştır. Elektrik enerjisi üretim ve tüketimleri, zaman serisi analizi yöntemi ile ayrı ayrı modellenmiş ve bu modeller yardımı ile kısa dönem elektrik enerjisi üretim ve tüketim değerleri için tahminlerde bulunulmuştur. Bu modellerin, Türkiye’nin geçmişteki elektrik enerjisi üretim ve tüketim seyrini açıklamakta kullanılabileceği, önümüzdeki dönemler için kurulacak yeni modellere kaynaklık edebileceği ve yakın gelecek üretim ve tüketim değerlerinin belirlenmesinde faydalı olabileceği düşünülmektedir.

In this study, firstly, the main emphasis is on the global general view of the energy sector. For this purpose, reserve, production and consumption data of the fossil fuels petroleum, natural gas, pit coal and lignite were examined, whereupon the global production and consumption of hydraulic energy, nuclear energy and renewable energy sources were studied. In order to study the general view of Turkey’s energy sector, production and consumption of primary energy sources from 1980 to 1998 were explained, the distribution of final energy consumption according to sources and sectors was studied, and information was given on the development of energy production, demand, import and export. Also mentioned were the general energy demand forecast for the coming period and the production targets of primary energy sources, with an explanation on the energy sources import plan. Later on, all primary energy sources and electrical energy were separately studied one by one with regard to their sectoral structure, production, consumption and import aspects, pricing policies and privatization activities if any. Electrical energy production and consumption values were separately modeled by time series method, and these models were used for forecasting the short-term electrical energy production and consumption values. It is deemed that these models can be used for interpreting Turkey’s past electrical energy production and consumption course, can serve as references for new models to be established for the coming periods, and may be useful in determining the near future production and consumption values.