İç mimarlık eğitiminde fotografik temsilin interdisipliner tabanlı alternatif bir mekan analiz aracı olarak ele alınması

Abstract

Bu çalışma, fotoğraf olgusunun ve araçsallığının iç mimarlık disiplininde bir ifade, öğreti, anlatı ve analiz aracı olarak kullanılabilmesi potansiyelinin araştırılması ve bu potansiyelin güncel iç mimarlık eğitiminde yer alması gerektiği savı üzerinden temellenmektedir. Bu sav doğrultusunda, fotoğrafın ortaya çıkışıyla beraber geçirdiği evrim, çalışma biçimi ve mekanla olan etkileşimi araştırılmaktadır. Fotoğrafın ortaya çıkışıyla beraber mekan ve fotoğraf sürekli etkileşim içinde olmuş, günümüzde de olmaya devam etmektedir. Bu etkileşim, modern dönemin mimarlık fotoğrafçıları, fotoğraf teknikleri ve eğilimleri bağlamında tartışılmıştır. Modern dönemle beraber mimari tavırdaki ve tasarım yaklaşımlarındaki dönüşüm, dönemin öne çıkan mimarlık ve tasarım okullarında da görülmüş ve görsel iletişim için üretilen ifade biçimleri eğitim programları içinde yer almıştır. Bu bağlamda, güncel iç mimarlık eğitimine katkı sunması beklenerek, modern dönemin mimarlık ve tasarım okullarının fotografik temsil ve ifade araçlarını kullanma biçimleri ve eğilimleri incelenmiştir. İç mimarlık, görsel algı ve görme eyleminin duyusal olarak ön planda olduğu bir disiplindir. Dolayısıyla iç mimarlık eğitiminde öğrencilerin öznel bir görme ve ifade biçimi; mekansal bir bakış ve içgörü mekanizması; eleştirel ve pragmatik bir görü oluşturmaları beklenmektedir. Bu çalışma kapsamında, iç mimarlık öğrencilerinin ifade biçim ve eğilimlerini ortaya çıkarabilecek/geliştirebilecek bir iç mekan analiz yaklaşımı önerisi yapılmıştır. Bu çalışma kapsamında önerilen yaklaşım, tezin kuramsal çerçevesini oluşturan mekansal ve fotografik üretimlerin ilişkisi; mimarlığın görsel temsili; tasarım ve mimarlık öğretilerinde fotografik imgenin önemi ve fotoğrafın mekanla var olan ilişkisi üzerinden temellenmiştir. Konuyla ilgili teorik araştırmalar, okumalar ve tartışmalara ek olarak, iç mimarlık öğrencilerinin katılımcı olarak yer aldığı alan çalışmaları yapılmıştır. Bu alan çalışması için fotografik araç ve yöntemlerin baz alındığı iki aşamalı bir egzersiz tasarlanmıştır. Bu egzersizlerin operasyonel adımları ve mekanizması yapılandırılmış bir alıştırma olarak iç mimarlık tasarım stüdyosu öğrencileri ile test edilmiştir. Bu çalışmada önerilen mekan analiz yaklaşımının ve geliştirilen mekan fotoğrafı tabanlı deneysel çalışmanın, iç mimarlık bölümü lisans öğrencilerinin iç mekana bakışı, iç mekanı görme ve kavrama becerileri ile mekan bileşenleri ve atmosferinin algılanması, analizi ve deşifre edilmesinde içgörü becerilerini pozitif yönde etkilemesi hedeflenmekte ve önerilen yaklaşımın güncel iç mimarlık müfredatına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.