Mo-n-cu, Mo-n, Ti-n Ve Cr-n Kaplamaların Yağlı Ortam İçerisindeki İs Oluşumu Özelliklerinin Karşılaştırılması

Abstract

Üniversitesi : İstanbul Teknik Üniversitesi Enstitüsü : Fen Bilimleri Anabilim Dalı : Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Programı : Malzeme Mühendisliği Tez Danışmanı : Doç. Dr. M. Kürşat KAZMANLI Tez Türü ve Tarihi : Yüksek Lisans – Haziran 2008 Mo-N-Cu, Mo-N, Ti-N ve Cr-N KAPLAMALARIN YAĞLI ORTAM İÇERİSİNDEKİ İS OLUŞUMU ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI ÖZET Zeynep Ferial ÇAVDAR Bu çalışmada, katodik ark yöntemiyle üretilmiş olan Ti-N, Cr-N, Mo-N-Cu ve Mo-N kaplı numunelerin yağlı ortam içerisindeki is oluşumu özellikleri karşılaştırılmıştır. Taban malzeme olarak gri dökme demir, yüksek hız çeliği ve silisyum-pul kullanılmıştır. İsin oluştuğu sıcaklığı tayin etmek amacıyla kaplı olmayan gri dökme demir numunesi tam sentetik motor yağı ile yağlanılarak 100, 150, 200, 250 ve 300 ºC sıcaklıklarda fırında bekletilmiştir. 300 ºC sıcaklıkta fırında bekletildikten sonra numune yüzeyinden alınan RAMAN analizi sonucu is (karbon siyahı) piki gözlenmiştir. Ti-N, Cr-N,Mo-N-Cu kaplı gri dökme demir numunelerin XRD, SEM-EDS, yüzey pürüzlülüğü, sertlik ve kalınlık analizleri alınmıştır. Ti-N, Cr-N, Mo-N-Cu, Mo-N kaplı gri dökme demir numuneleri ve kaplı olmayan gri dökme demir numunesi tam sentetik motor yağı ile yağlanılarak 300-400 ºC sıcaklık aralığında fırında yaklaşık 7,5 saat bekletilmiştir. Fırından alındıktan sonra RAMAN, SEM–EDS ve XRD analizleri alınmıştır. Sonuç olarak, RAMAN ve SEM-EDS yöntemleriyle is tayin edilmeye çalışılmıştır.University : İstanbul Technical University Institute : Institute of Science and Technology Science Programme : Metallurgical and Materials Engineering Programme : Materials Engineering Supervisor : Doç. Dr. M. Kürşat KAZMANLI Degree Awarded and Date : MD – June 2008 ABSTRACT COMPARISON OF SOOT FORMATON PROPERTIES OF Mo-N-Cu, Mo-N, Ti-N AND Cr-N COATINGS IN AN OIL ENVIRONMENT In this study, soot formation properties of Mo-N-Cu, Mo-N, Ti-N and Cr-N coatings are mainly compared and discussed. These coatings are produced by arc–PVD technique. Substrates are gray cast iron, high speed steel and silicon-wafer. In order to define the temperature which soot forms, as-deposited gray cast iron substrate have been heated in the oven at temperatures of 100, 150, 200, 250 and 300 ºC. At 300 ºC, the soot (lampblack) peak was observed by RAMAN investigation on the surface of the substrate. XRD, SEM-EDS, Calotest, Hardness and Optical Profilometer analyses were maintained of Mo-N-Cu, Mo-N, Ti-N and Cr-N coatings before heating. Ti-N, Cr-N, Mo-N-Cu, Mo-N deposited and as-deposited gray cast iron samples were lubricated with fully syntetic motor oil and heated between 300–400 ºC for nearly 7,5 hours. RAMAN, SEM–EDS and XRD analyses were maintained of Mo-N-Cu, Mo-N, Ti-N and Cr-N coatings after heating. Consequently, it is an evidence of which RAMAN and SEM–EDS can be used to detect soot formation.