Yeşilırmak Havzası Taşkınlarının Mevsimselliğinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, yönsel istatistik ve rölatif frekanslar yöntemi ile Yeşilırmak havzasında meydana gelen taşkınların mevsimselliği incelenmiştir. Yönsel istatistik yöntemi uygulanırken her bir taşkın gerçekleşme günü yönsel bir değişken olarak ele alınarak yönsel ortalama ve varyans hesaplanmıştır. Taşkın günleri açısal bir değere dönüştürülmüş ve bu bağlamda taşkın günleri, yönü olan birim vektör olarak değerlendirilmiştir. Rölatif frekanslar yönteminde ise taşkınların gerçekleştiği aylar dikkate alınarak aylık frekanslar hesaplanmıştır.Her iki yöntemle elde edilen sonuçlara göre bölgeler arasında ayrı ayrı benzerlik tespit edilmiş, daha sonra her iki yöntemden elde edilen sonuçlar birleştirilerek Yeşilırmak havzasında dört benzer bölge tespit edilmiştir. Bu çalışmaya ilaveten yıllar arasında taşkınların mevsimselliğinde bir kaymanın olup olmadığı incelenmiştir. İnceleme sonucunda son yıllarda taşkınların gerçekleşme tarihlerinde yaklaşık bir aylık bir kaymanın olduğu tespit edilmiştir.In this study the seasonality of Yeşilırmak floods has been examined using directional statistics and relative frequencies methods. In directional statistics method, individual dates of flood occurences are defined as directional variables and directional mean and variance are calculated. Flood dates are being converted to angular values, and in this sense a date of flood occurence is being considered as a unit vector with direction .In relative frequencies method the monthly relative frequencies of flood occurence are calculated for every month. According to the results from both methods there has been similarities found among regions. Then the results from both investigations have been combined and there has been four similar regions found in Yeşilırmak basin. In addition to this study it has been investigated that if there is a deviation in flood seasonality among years. At the end of the investigation, there has been nearly one month deviation found in flood occurence dates last years.