Modern Yaşamın Kamusal Mekanları Olarak Alışveriş Merkezleri

Abstract

Alışveriş kavramı zamanla değişim gösterip, farklı işlevlerle bütünleşirken, alışveriş mekanları da toplumsal gelişmelerin, değişen sosyo-kültürel yapıların, teknolojinin ve yaşam standartlarının etkisiyle sürekli farklılaşmaktadırlar. Zaman içerisinde alışveriş merkezleri yalnızca tüketim yapılan mekanlar olmaktan çıkarak, sosyal ve kültürel mekanları ve açık alanları ile kentsel kamusal mekanlarda gerçekleşen eylemlerin aktarıldığı mekanlar olmaya da başlamışlardır. Kentlerde kamusal alanlarda ve alışveriş mekanı – kentsel mekan ilişkisinde yaşanan değişimle birlikte alışveriş merkezi tasarım ilkeleri de farklılaşmaya başlamışlardır. Kentsel sistemlerden esinlenerek kamusal alanları ile ön plana çıkan ve tüketim dışında sosyal ve kültürel ortamlar yaratmakla birlikte alışveriş dışında çok sayıda başka işlevi de barındıran mekansal organizasyonlar olarak karşımıza çıkmakta ve kendi içlerinde kent simülasyonları yaratmaktadırlar. Tez kapsamında; günümüzün yeni kamusal mekanları olarak karşımıza çıkan alışveriş merkezlerinin geçmişten günümüze geçirdikleri gelişim süreçleri sosyal ve mekansal boyutlarda incelenmekte, geçirdikleri değişimler işlevsel, toplumsal ve tasarıma özgü olarak irdelenmekte, alışveriş merkezlerinin planlama ve tasarım ölçütleri değerlendirilmekte, alışveriş merkezlerinde yaratılan kentsel mekanlardan esinlenilerek oluşturulan kentsel kamusal alan simülasyonlarının mekana yansımaları gibi konulara değinilmekte; alışveriş merkezlerindeki ortak kullanım alanlarının kentsel kamusal alanların yerlerini alıp alamayacakları, alışveriş merkezlerinin yeniden yorumlanan kent mekanı karakteristikleri aracılığı ile kamusal alan olma başarıları irdelenmektedir.While the concept of shopping has changing over time and integrating with different functions, also the shopping places are changing and behaving consistently with the effect of socio - cultural structures, technology and standards of living. Over time shopping centers started to become not only the location of consumption, but also social and cultural venues and public spaces in urban areas and open spaces where the actions are transferred to public in these places. Today, shopping centers create new urban simulations that will assume the functions of public spaces and city centers. Within the context of this thesis; shopping centers - as we face as today’s new public spaces - will be examined and analyzed paralel with the spatial dimensions of social development processes from the past, functional changes, embodied in specific social and design and also with the planning and design criteria.