Türk limanlarında 2018 sonrasında ımo karbonsuzlaştırma düzenleyici çerçevesinin uygulanmasının ardından gemi büyüklüğü dağılımının zamansal analizi

Abstract

Bu tez, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından 2018'den sonra uygulamaya konulan karbonsuzlaştırma düzenleme çerçevesinin ardından, Türk limanlarında gemi boyutlarının dağılımının zaman içinde nasıl değiştiğini incelemektedir. Uluslararası deniz taşımacılığı sektörü, sera gazı emisyonlarını azaltmak için belirgin bir baskı altında bulunmaktadır. Uluslararası düzenleyici kurumlar ve ulusal hükümetler, deniz taşımacılığı sektörünü giderek karbondan daha fazla arındırmaya yönlendirmektedir. Bu düzenlemeler, Türkiye'nin liman bölgelerine uğrayan gemileri etkileyen karmaşık bir kural, düzenleme, hedef ve teşvikler ağı oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Zaman serisi analiz teknikleri, önemli düzenleyici önlemlerin öncesinde ve sonrasında gemilerin boyutlarındaki dağılım değişikliklerini incelemek için kullanılmıştır. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından aylık olarak sağlanan gemi boyutu istatistikleri kullanılmıştır. Bu istatistikler 2011 ile 2025 yıllarını kapsamaktadır. Gemilerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını azaltmaya yönelik ilk strateji 2018 yılında IMO tarafından geliştirilmiştir. Çalışmada, mevsimsel değişimlerin ve piyasa kaynaklı değişikliklerin gemi boyutu dağılımındaki etkilerini ortadan kaldırmak için zaman serisi ayrıştırması kullanılarak kırılma noktası analizi ve müdahale analizi ana metodolojiler olarak uygulanmıştır. Önemli düzenlemelerin uygulanmasıyla bağlantılı olarak meydana gelen önemli yapı değişiklik noktalarını belirlemek için Chow testi ve Bai-Perron testi olmak üzere iki ilgili test kullanılmıştır. Bu çalışma, uluslararası deniz taşımacılığının karbonsuzlaştırılmasına ilişkin artan anlayışa katkıda bulunmaktadır. Düzenleyici değişikliklerden yararlanarak, bu tür düzenleyici değişikliklerin uluslararası deniz taşımacılığı filosunda nasıl bir değişime yol açabileceğini bölgesel ölçekte ayrıntılı bir şekilde ortaya koymaktadır. Sonuçlar, liman altyapısı planlaması, düzenleyici politika değerlendirmesi ve deniz taşımacılığı sektöründe uyum stratejisi oluşturma ile ilgilenenler için önemli içgörüler içermektedir. Bu çerçeve, benzer bir düzenleyici değişiklikten geçen ve benzer bir veri setine sahip olan diğer denizcilik alanlarında da uygulanabilir. Genel olarak, bu çalışmada izlenen analitik yaklaşım, gelecekteki çalışmalar için bir prototip olarak görülebilir.