Demster-shafer teorisinin değerlendirme problemine uygulanması

Abstract

Birden fazla kriter ve birden fazla uzmanın olduğu karar verme problemlerinde nihai bir sonuca ulaşmak oldukça güç olabilir. Çünkü bir uzmanın birden fazla kritere dayalı olarak ürün, kişi,...vs. değerlendirmesi belirsizlik içerebilir. Karar verici tarafından verilecek nihai karar, uzmanın değerlendirmesinin belirsizliklerini de yansıtacaktır. Bu nedenle problem, nihai karara özgü belirsizliğin nasıl indirgenebileceğidir. Bu problemi çözmek için bu tezde Dempster-Shafer teorisine başvurul muştur. Pratikte, bu metotda kullanılan hesaplamalar oldukça uzun ve yorucu olabilir. Bu yüzden, burada, karar vericiye yardımcı olmak için Mathe- matica'da öneri üreten bir uzman sistem programı geliştirilmiştir. Burada geliştirilen program sadece değerlendirme tabanlı karar verme problemleriyle değil, algılayıcıların verilerinden elde edilen delillerle de uğraşır. Tezin birinci bölümünde uzman sistemlerle ilgili genel bilgiler verilmektedir. Karar verme problemlerindeki belirsizlik çeşitleri ve gösterilim yaolları ikinci bölümde anlatılmıştır. Üçüncü bölümde Dempster-Shafer teorisi hakkında bilgi verilip teoriyle ilgili tanımlar ve kullanılan formüller anlatıl maktadır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise programın uygulandığı problemlerin tanıtımı, programda kullanılan temel fonksiyonlar' ve programın nasıl işlediği örneklerle anlatılmaktadır.Birden fazla kriter ve birden fazla uzmanın olduğu karar verme problemlerinde nihai bir sonuca ulaşmak oldukça güç olabilir. Çünkü bir uzmanın birden fazla kritere dayalı olarak ürün, kişi,...vs. değerlendirmesi belirsizlik içerebilir. Karar verici tarafından verilecek nihai karar, uzmanın değerlendirmesinin belirsizliklerini de yansıtacaktır. Bu nedenle problem, nihai karara özgü belirsizliğin nasıl indirgenebileceğidir. Bu problemi çözmek için bu tezde Dempster-Shafer teorisine başvurul muştur. Pratikte, bu metotda kullanılan hesaplamalar oldukça uzun ve yorucu olabilir. Bu yüzden, burada, karar vericiye yardımcı olmak için Mathe- matica'da öneri üreten bir uzman sistem programı geliştirilmiştir. Burada geliştirilen program sadece değerlendirme tabanlı karar verme problemleriyle değil, algılayıcıların verilerinden elde edilen delillerle de uğraşır. Tezin birinci bölümünde uzman sistemlerle ilgili genel bilgiler verilmektedir. Karar verme problemlerindeki belirsizlik çeşitleri ve gösterilim yaolları ikinci bölümde anlatılmıştır. Üçüncü bölümde Dempster-Shafer teorisi hakkında bilgi verilip teoriyle ilgili tanımlar ve kullanılan formüller anlatıl maktadır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise programın uygulandığı problemlerin tanıtımı, programda kullanılan temel fonksiyonlar' ve programın nasıl işlediği örneklerle anlatılmaktadır.